صفحه اصلی> نشست های مرکز پژوهش و سنجش افکار

نشست تخصصی «نمایش تأملات فلسفی فیلم استاکر»

نشست تخصصی «نمایش تأملات فلسفی فیلم استاکر»


نخستین نشست از سلسله نشست‌های تخصصی فلسفه و رسانه با عنوان «نمایش و تأملات فلسفی فیلم استاکر» اثر آندره تارکوفسکی به همراه نمایش فیلم، روز چهارشنبه بیست و ششم شهریور ماه سال جاری در تالار پژوهش مرکز تحقیقات صدا و سیما با حضور استادان: دکتر رضا داوری اردکانی، دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی، دکتر احمدرضا معتمدی، استادان دانشگاه صداوسيما و جمعی از مدیران و پژوهشگران رسانه ملی برگزار شد.
در این مراسم، پس از اکران فیلم استاکر، دکتر احمدرضا معتمدی، استاد دانشگاه و کارگردان تجربه‌گرای سینمای ایران که سال‌ها به نظریه‌پردازی در حوزه مباحث تئوریک هنر و زیبایی‌شناسی و فلسفه فيلم مشغول بوده، با اشاره به شخصیت‌های اصلی فیلم که سمبل علوم تجربی و علوم انسانی هستند، گفت: استاکر بيانگر فروبستگي غرب در روش‌هاي علوم تجربي و علوم انساني در پديدارشناسي حقيقت است.
وي همچنين تآکيد کرد ما در اين سلسله نشست‌ها با عنوان فيلم و فلسفه در جستجوي نقد مضموني آثار هستيم هر چند ممکن است از نقد پديدارشناختي، نشانه‌شناختي، اساطيري، ساختارگرايانه و هرمنوتيک يا زيبايي‌شناسي سود جوييم. اما صرفاً به نقدهاي مذبور به مثابه روش تأکيد مي‌کنيم و نه مبنا.
دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی، فیلسوف و استاد دانشگاه، این فیلم را فیلمی فلسفی و روانشناسانه دانست و خاطرنشان کرد که نکته برجسته‌ استاکر، ایجاد سوال و تفکر درباره انسان است. داستان برآورده کردن آرزوی انسان، و اینکه هر انسانی، آرزویی دارد؛ اما نکته مهم، در ماهیت آرزوهای انسانی است.
نویسنده کتاب فلسفه و ساحت سخن تصریح کرد که دو مسئله مطرح شده در این فیلم گویای دوران مدرن است. اول آنکه زمان آینده دنباله و ادامه زمان گذشته نیست و دیگر آنکه منطقه ممنوعه زائیده خیال است و دنیای امروز قائل به وجود منطقه ممنوعه‌ نیست.
دکتر رضا داوری اردکانی نیز ضمن توصیف برخی صحنه‌های فیلم تأکید کرد: نگاه من به این فیلم نگاه نشانه‌شناسی است. فیلسوف، نویسنده و دانشمند، نماد ارکان این جهان البته جهان مدرن هستند که وقتی به آن می‌نگرند، جهان انضمامی را می‌بینند و جهان مدرن در نظرشان نمود ندارد.
این چهره‌ شاخص حوزه نظریه‌پردازی فرهنگی و اندیشه فلسفی یادآور شد که فیلم تارکوفسکی با بازی‌ها، حرکات و صحنه‌هایش، بی‌مصرف بودن و بی‌معنا بودن را علیرغم اعتقاد به معنا به تصویر کشیده و به صراحت بیان می‌دارد که همة راه‌هایی که در تمدن و تاریخ جدید پیموده شده، به بن‌بست رسیده است.
در ادامه این جلسه بحث‌هایی نیز درخصوص اسطوره‌شناسی و نگاه کارگردان فیلم به اسطوره‌ها مطرح شد و اینکه به اعتقاد تارکوفسکی، اسطوره‌ها میان خود ما هستند البته به شرط اینکه باور اسطوره‌ای در میان ما نمرده باشد.  
شایان ذکر است که "استاکر" فیلمی است روسی محصول سال ۱۹۷۹ میلادی و ساخته آندره تارکوفسکی در سبک علمی- تخیلی پسارستاخیزی به معنای راه‌بلد یا راهنما. فیلم براساس داستان پیک‌نیک کنار جاده اثر برادران استروگاتسکی ساخته شده‌است.

 
 

  1393/06/30
آرشیو اخبار پژوهشی

کلیه حقوق این سایت متعلق به مرکز تحقیقات سازمان صدا و سیما است.