صفحه اصلی> اخبار و اطلاعيه ها

کارگاه و پنل

کارگاه و پنل


 

در اولین همایش ملی مطالعات پیمایشی و افکارسنجی در ایران که از سوی مرکز تحقیقات صداوسیما در روز یکشنبه مورخ 25/9/97 در مرکز همایش‌های بین‌المللی صداوسیما برگزار گردید، پنل‌ها و کارگاه‌‌های تخصصی مختلفی توسط اساتید و صاحبنظران این حوزه در تالار شیخ مفید، مذاکرات و شیخ بهایی به شرح زیر برگزار شد.

الف) پنل‌ها

— پنل «روش‌شناسی مطالعات پیمایشی و افکارسنجی» با مدیریت خانم منیژه پورنوروز (پژوهشگر مرکز تحقیقات) و هیئت رئیسه شامل آقایان دکتر حمیدرضا نواب‌پور (دکترای آمار و دانشیار دانشکده علوم ریاضی و رایانه دانشگاه علامه طباطبائی)، دکتر علیرضا پویا (دکترای فرهنگ و ارتباطات، استادیار دانشگاه صداوسیما) و دکتر محمدرضا فلسفی‌نژاد (دکترای سنجش و اندازه‌گیری و دانشیار دانشگاه علامه طباطبائی) برگزار شد.در این پنل که در تالار شیخ مفید (از ساعت 11 تا 12:30) برگزار شد ، سه مقاله به شرح زیر ارائه و به بحث گذاشته شد:

1. مقاله اول با عنوان روش‌های مکمل و جایگزین در مطالعات پیمایشی و افکارسنجی توسط دکتر امید علی‌احمدی ارائه و بر «اهمیت عمق بخشیدن به یافته‌های پیمایشی با استفاده از سایر روش‌ها بویژه روش تحقیق عملی- مشارکتی و ابزار آن یعنی گروه بحث متمرکزبرای تدقیق و تعمیق هر چه بیشتر یافته ها» تأکید شد.

2. مقاله دوم با عنوان آشنایی با نمونه‌گیری چرخشی و استفاده از آن در نظرسنجی‌ها توسط دکتر لیدا کلهری ندرآبادی ارائه و مباحث؛ «مرور روش‌های نمونه‌گیری احتمالاتی و نااحتمالاتی، مزایای استفاده از روش‌های احتمالاتی در نظرسنجی‌ها، مفهوم آمارگیری چرخشی و مزایای آن در مقایسه با سایر روش‌های آمارگیری در طی زمان، موارد استفادة آمارگیری چرخشی در طرح‌های مرکز آمار ایران و مؤسسات نظرسنجی بین‌المللی و کارآمدتر بودن نمونه‌گیری چرخشی نسبت به پانل یا نمونه‌های مستقل»، به بحث گذاشته شد.

3. مقاله سوم با عنوان تحلیل داده‌های نگرش‌سنجی: تفاوت نظریه کلاسیک و پرسش و پاسخ توسط دکتر عنایت‌اله زمانپور ارائه شد و در آن به موارد برتری نسبی رویکرد پرسش و پاسخ (IRT) بر رویکرد سنتی (کلاسیک) در ساخت پرسشنامه‌ها پرداخته شد.

—پنل «افکارسنجی‌های انتخاباتی: فرصت­ها و تهدیدها» با مدیریت آقای علی عنایتی شبکلائی (پژوهشگر ارشد مرکز تحقیقات صدا و سیما) و هیئت رئیسه آقایان محمدرضا رضایی بایندر و محمدمهدی منصف­پور ( پژوهشگران ارشد مرکز تحقیقات) برگزار شد. در این پنل که در تالار مذاکرات از ساعت 11 الی 12:30 برگزار شده سه مقاله ارائه و به بحث گذاشته شد:

1. مقاله اول با عنوان برآوردی پساطبقه‌ای برای میزان مشارکت مردم در انتخابات ریاست جمهوری توسط سید سروش بنکدار ارایه شد. این مقاله با هدف برآورد پساطبقه­ای میزان آرای هر نامزد در دوازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری تدوین شد. پژوهشگر در این مقاله راهکاری برای بی‌پاسخی واحدهای جامعه آماری و طبقه‌بندی پسین در نمونه‌گیری ارایه کرد تا بر اساس آن ‌بتوان نتایج بهتری برای برآورد میزان مشارکت و آرای نامزدها نسبت به سایر طرح‌های نمونه‌گیری احتمالی به دست داد. بر این اساس اثرات طرح نمونه‌گیری و طبقه‌بندی پسین بر آماره‌های تحلیلی، منجر به برآوردهایی دقیق با استفاده از میانگین‌های نمونه‌ای شد که پیش از این در تحلیل‌های عملی داده‌های نظرسنجی‌های انتخابات نادیده گرفته می‌شد.  

2. مقاله دوم با عنوان منابع اریبی در پیمایش‌های انتخاباتی توسط  دکتر امیر رستگار خالد ارایه شد. در این مقاله با مرور تاریخچه اجمالی نظر سنجی های انتخاباتی به دودسته از عواملی که به طور کلی در بروز اشتباه سیستماتیک یا اریب در براورد­های نظرسنجی­های انتخاباتی موثرند پرداخته شده است. این عوامل با استناد به نظریه عمل مستدل ایزن وفیشباین (1980) و با فرض عدم تنافر بین نیت و رفتار و رد اینکه نتوان از روی نیت، رفتار شخص را پیش بینی کرد، عبارتند از اینکه 1. نیات اشخاص پرسش شونده وبه تعبیری رای دهندگان بالقوه از زمان انجام نظر سنجی انتخاباتی تا زمان برگزاری انتخابات تغییر کرده است که می توان آن را عامل اول یا تغییر عقیده رای دهندگان نام گذارد یا 2. نیات اشخاص به درستی و به طرزی عینی و معتبر اندازه گیری نشده است که می توان آن را عامل دوم یا اریب روش سنجش نامید . نتایج مطالعه حاضر نشان میدهد که سه نوع اریب هست که نتایج نظر سنجی های انتخاباتی را دچار آسیب خطای برآورد می سازد که از این قرارند : 1. اریب برآورد (estimation bias) 2. اریب مشاهده (observation bias) و3. اریب انتخاب selection bias))

3. مقاله سوم با عنوان مروری بر روش‌های هوش مصنوعی برای تحلیل داده‌های نظرسنجی درباره انتخابات توسط سیده نگین عیوقی ارایه شد. در این مقاله آمده است که رسانه‌های اینترنتی با توسعه انواع گوناگون راهکارهای مشارکت مردمی در بالا بردن شاخص‌های فرهنگی موجب پیشرفت‌های بزرگی در این راستا شده‌اند و در نتیجه ترکیب امکانات باند پهن و پخش در بهبود کیفیت محتوا نقش کلیدی پیدا کرده است. به موازات این پیشرفت‌ها، ابزارهای آمار و داده‌کاوی مجهز به الگوریتم‌های هوش مصنوعی روش‌های نوینی را برای تحلیل منابع نظرسنجی در اختیار مدیران رسانه قرار داده است. بر این اساس در این مقاله به مرور روش‌های مطرح در زمینه تحلیل نظر سنجی‌ها با استفاده از الگوریتم‌های هوش مصنوعی پرداخته شد. بر این اساس با بررسی روش‌های داده‌کاوی مبتنی بر تکنیک‌های یادگیری ماشین و اجرای این روش‌ها بر داده‌های حاصل از نظرسنجی، سعی شد ابزارهای لازم برای فرآیند تصمیم‌سازی بر اساس تحلیل داده‌ها معرفی شود.

— پنل «چالش‌های عملی اجرای پیمایش در ایران و راهکارهای مواجهه» با مدیریت آقای مجتبی غلامحسینی و هیئت رئیسه آقایان دکتر احمد عبدالملکی، رضا امیراحمدی (پژوهشگران ارشد مرکز تحقیقات) و علیرضا زاهدیان (صاحبنظر در حوزه آمار) برگزار شد. در این پنل که در تالار شیخ بهایی و از ساعت 11 تا 12:30 برگزار شد سه مقاله به بحث و گفتگو گذاشته شد.

ـ مقاله اول با عنوان «پیمایش‌ها و معضل مطلوبیت اجتماعی» که توسط آقای دکتر محمدرضا طالبان (دکترای جامعه‌شناسی و دانشیار جامعه‌شناسی پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی) ارائه گردید، به موضوع مطلوبیت اجتماعی که یکی از انواع شناسایی شده خطای نظام‌مند اندازه‌گیری مرتبط با پاسخگویان در مطالعات پیمایشی است پرداخته است. این معضل هنگامی رخ می‌دهد که پاسخگو، پاسخی را ارائه می‌دهد که از حیث اجتماعی مقبول است، نه اینکه بازنمای نگرش یا رفتار واقعی او باشد.

ـ مقاله دوم با عنوان «سواد آماری و فرهنگ عمومی نسبت به پیمایش» توسط آقای دکتر علی حاتمی (دکترای جمعیت‌شناسی و عضو هیأت علمی گروه مدیریت فرهنگی پژوهشکده فرهنگ و هنر و معماری جهاد دانشگاهی) ارائه شده و به موضوع ارتقای سواد آماری در جامعه که نیازمند ارتقای سطح فرهنگ عمومی در باور و نگرش افراد می‌باشد اشاره دارد و تأمین این مطالبات نیز به پشتیبانی فرهنگ عمومی نیاز دارد. از این رو چهارچوبی برای این موضوع در سطوح مختلف موضوع شامل تولیدکنندگان، مصرف‌کنندگان و مشارکت‌کنندگان که مرتبط با پیمایش می‌باشند ارائه می‌دهد.

ـ مقاله سوم با عنوان «انگاره ناکارآمدی نظرسنجی‌ها (واقعیت‌ یا برساخت)» توسط آقای دکتر علی جنادله (دکترای جامعه‌شناسی و استادیار جامعه‌شناسی دانشگاه علامه طباطبایی) ارائه شد. در این مقاله تلاش شده است با تلقی نظرسنجی به مثابه نوعی فرآیند ارتباطی معطوف به سیاستگذاری، ضمن دفاع از قابلیت نظرسنجی‌ها در بازنمایی و انکشاف افکار عمومی، زمینه‌های «انگاره ناکارآمدی نظرسنجی‌ها» در سه سطح شهروندان، پژوهشگران و مؤسسات نظرسنجی و مدیران و مسئولان بررسی شود.

 

ب) کارگاه‌ها

— کارگاه آموزشی «خطاهای رایج در مطالعات پیمایشی و افکارسنجی» در تالار شیخ مفید (از ساعت 14:00 تا 16:00) توسط سرکار خانم دکتر لیدا کلهری ندرآبادی برای حاضرین در کارگاه ارائه شد و مورد نقد و بحث قرار گرفت. اهم مباحث مطرح‌شده در این کارگاه عبارت‌اند از:

ـ معرفی خطاهای آماری شامل خطاهای نمونه‌گیری (تعمیم نتایج حاصل از نمونه به جامعه) و خطاهای غیرنمونه‌گیری (خطای پوششی، خطای بی‌پاسخی، خطای اندازه‌گیری و خطای استخراج داده‌ها)

ـ منابع ایجاد خطاهای اندازه‌گیری

ـ روش‌های محاسبة خطای اندازه‌گیری

ـ خطاهای اندازه‌گیری از منظر شناختی

— کارگاه آموزشی «نمونه‌گیری در پیمایش تلفنی» در تالار مذاکرات از ساعت 14 الی 16 توسط سید سروش بنکدار، برای شرکت­کنندگان ارایه شد. در این کارگاه مباحثی چون: روش‌های پیمایش تلفنی خود مصاحبه رایانه‌یار شنیداری (CASI) و مصاحبه تلفنی (CATI)،‌ تعیین چارچوب نمونه‌گیری تلفنی، جامعه آماری تلفنی و واحد آماری، پیش‌شماره و پیش‌شماره فعال، روش‌های نمونه‌گیری (تصادفی ساده، طبقه‌ای و خوشه‌ای)، مفهوم بی‌پاسخی در پیمایش تلفنی (بی‌پاسخی واحد، بی‌پاسخی موردی و کلی) و مزایا و معایب پیمایش تلفنی مطرح شده و مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفت.

— کارگاه آموزشی «روش‌های آماری انتخاب سؤال برای پرسشنامه» در تالار شیخ بهایی از ساعت 14 تا 16 توسط جناب آقای دکتر محمدحسین ضرغامی (دکترای سنجش و اندازه‌گیری و عضو هیأت علمی دانشگاه بقیه‌الله) برای حاضرین ارائه شد و مورد بحث قرار گرفت که اهم مباحث مطرح شده در آن عبارت بودند از: نظریات مرتبط با اندازه‌گیری از جمله نظریه کلاسیک و تعمیم‌پذیری، تعداد بهینه سؤالات و مباحث مربوط به پایایی و روایی پرسشنامه‌ها و همچنین استفاده از نرم‌افزار آماری R.

  1397/09/27
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
آرشیو اخبار پژوهشی

کلیه حقوق این سایت متعلق به مرکز تحقیقات سازمان صدا و سیما است.