آخرین شماره فصلنامه مطالعات انتخابات   •  آرشیو
  
 
شماره فصلنامه مطالعات انتخابات  1
فصل : 1
سال :  1
شناسنامه... دريافت فايل                       
فهرست فصلنامه مطالعات انتخابات
عنوان : ﺗﺤﻠﻴﻞ جامعه شناختي رﻓﺘﺎر اﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺗﻲ(مورد مطالعه: نهمين دوره انتخابات مجلس شوراي اسلامي ﺣﻮزه اﻧﺘﺨﺎﺑﻴﻪ اصفهان)
چکیده: اﻧﺘﺨﺎﺑﺎت در ايران، ﺑﺎ ﺳﺎﺑﻘﻪاي ﺣﺪود صد ﺳﺎل، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺰرگﺗﺮﻳﻦ ﻧﻤﺎد ﺣﺮﻛﺖ ﺳﻴﺎﺳﻲ و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺑﺮاي ﺗﻌﻴﻴﻦ منتخبان و نقش آفريني در سرنوشت کشور به شمار ميآيد. با مطالعه انتخابات و رفتار انتخاباتي ويژگي ها و الگوهاي رفتاري مردم نيز آشکار ميشود. اين مقاله نيز با همين هدف نگاشته شده است. رويکرد تحقيق در اين مقاله، توصيفي- تحليلي و روش آن پيمايشي و ابزار جمع آوري داده ها، به صورت پرسشنامه است. حجم نمونه نيز با فرمول نمونه گيري کوکران، 384 نفر در بين شهروندان بالاي 18 سال اصفهاني از کليّه اقشار و گروه هاي اجتماعي برآورد شد. نتايج پژوهش نشانگر اين است که بين رفتار سياسي رأي دهندگان در حوزه انتخابيّه اصفهان و دينداري رابطه وجود دارد و رفتار رأي دهندگان تحت تأثير دينداري و مذهب قرار دارد. تبليغات نسبت به ساير عوامل در ايجاد رفتار سياسي رأي دهندگان نقشي ايفا نمي كند و با مطالعه وضعيّت اجتماعي، اقتصادي رأي دهندگان به آساني مي توان جهت گيري هاي سياسي آنها را پيش بيني كرد.
نویسنده : زهرا سادات کشاورز کارشناس ارشد علوم اجتماعي دانشگاه اصفهان
نویسنده : بهجت يزدخواستي دانشيار گروه علوم اجتماعي دانشگاه اصفهان
عنوان : تبلیغات انتخاباتی: شیوه های کلاسیک و مدرن
چکیده: يکي از عوامل مهم و مؤثّر بر نتيجة انتخابات، شيوه‌هاي به کار رفته در تبليغات انتخاباتي نامزدهاست. اين شيوه‌ها متناسب با وضعيّت گوناگون زماني و مکاني، سبک و سياق خاصّي مي‌يابند. با اين حال ميتوان گفت شيوه‌هاي به کار گرفته شده در تبليغات انتخاباتي همزمان با تحوّل ابزارهاي اطّلاعاتي و وقوع انقلاب الکترونيکي متحوّل گرديده‌اند. اين تحوّلات را ميتوان در ذيل دو شيوه کلاسيک و مدرن جاي داد. شيوه‌هاي کلاسيک شامل انتخاب پيام، تبليغات مستقيم و غيرمستقيم ديداري ميشوند. شيوه‌هاي مدرن تبليغات انتخاباتي به استفاده از فنّاوري‌هاي جديد ارتباطي مثل شبکه‌هاي اجتماعي، موبايل، پيامک و رسانه‌هاي جديد اشاره دارد. اين مقاله به اختصار هر دو شيوه را توضيح ميدهد.
نویسنده : سید محسن علوی‌پور دانشجوی دکتری علوم سیاسی دانشگاه تربیت مدرس
عنوان : بررسی ائتلاف‌ها و شکاف‌هاي سياسي و انتخاباتي در ايران از انقلاب اسلامی تا نهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی
چکیده: عرصه سياست به واسطه رقابتي بودن، هميشه حوزة تفاوت، شکاف و حتّي تضاد است. در اين عرصه، گروه‌های سیاسی برای دستیابی به قدرت، به ویژه پیروزی در انتخابات به همکاری و ائتلاف با یکدیگر میپردازند. اين فرايند در صحنه انتخاباتي ايران، در دوران پس از انقلاب اسلامي نيز ديده ميشود. اين انشقاق و ائتلاف‌ها که در بحبوحة رقابت‌هاي سياسي و انتخاباتي، خود را نشان ميدهد ناشي از تضاد و تشابه فکري – نظري و راهبردی است. از مهمّترين شکاف‌ها و ائتلاف‌های پيش آمده بعد از انقلاب ميتوان به ائتلاف و شکاف اسلام‌گراها و سکولارها، ائتلاف و شکاف در گروه‌هاي اسلام‌گرا و مذهبي، ائتلاف و شکاف در جناح راست و چپ و ائتلاف و شکاف اصول‌گراها و اصلاح طلبها اشاره نمود. اين مقاله، فضاي سياسي و انتخاباتي کشور را پس از انقلاب اسلامي تا انتخابات نهمین دوره مجلس شورای اسلامی، با تأکيد بر ائتلافها و شکاف‌هاي به وجود آمده ميان گروه‌ها و جناح‌هاي سياسي، بررسي ميکند. ائتلاف‌ها و شکاف‌های سیاسی و انتخاباتی در ایران چرا و چگونه شکل می‌گیرند؟ هدف این مقاله پاسخ به این پرسش میباشد. مهمترین عامل در شکل‌گیری شکا‌ف‌ها و ائتلاف‌های سیاسی در ایران، انتخابات و رقابت‌های سیاسی است. به همین دلیل فرایند ائتلاف‌ها موردی و کوتاه مدّت است. رویکرد پژوهشی مقاله بررسی کیفی و تحلیل محتوایی منابع اسنادی (اعم از گفتار و نوشتار) است.
نویسنده : علي عنايتي شبکلائي کارشناس‌ارشد علوم سياسي پژوهشگر مرکز تحقيقات صداوسيما
عنوان : درآمدی نظری بر گروه مرجع و جايگاه آن در رفتار رأي دهندگي
چکیده: گروه‌هایی را که بر رفتار انتخاباتی و تصمیم‌گیری سیاسی افراد ديگر تأثير میگذارند «گروه مرجع» مي‌نامند. از نظر انديشمندان سياسي، گروه‌هاي مرجع هم در درون جامعه و هم در ساخت سياسي آن حضور دارند. در شکل نخست، به اعتقاد پيروان مکتب کلمبيا، گروه مرجع از درون جامعه، به دنبال پيوستگي‌هاي هويّتي و منفعتي است، امّا انديشمندان مکتب ميشيگان در شکل دوم، به طور مستقيم به ضريب نفوذ گروه‌هاي مرجع در ساخت سياسي و رفتار رأي‌دهندگي اشاره دارند. اين دو رهيافت به همزادپنداري اجتماعي و همزادپنداري سياسي معروف است. اين مقاله ضمن توضيح درباره «گروه مرجع» ديدگاه هر دو مکتب را در اين خصوص بررسي ميکند.
نویسنده : فرزاد پورسعيد دانشجوي دکتراي علوم سياسي دانشگاه علاّمه طباطبايي
عنوان : مروري بر شکل گيري و ويژگيهاي برنامه هاي گفتگومحور انتخاباتي در تلويزيون
چکیده: «رصد کردن مسائل روز و آگاه نمودن جامعه» اصلي ترين کارکرد رسانه جمعي شناخته ميشود. چرا که رسانه به عنوان نمايندة مردم، بايد رويدادهاي جامعه را پيگيري نموده و نقاط ابهام را روشن نمايد. اين کارکرد به ويژه در حوزة رخدادهاي سياسي، که به طور غالب دور از دسترس مردم است اهمّيّت بيشتري پيدا ميکند. انتخابات را از جمله پرچالشترين رخدادهاي حوزة سياسي قلمداد ميکنند که آگاهي‌بخشي درباره آن از اهمّيّت بسزايي برخوردار است، به دليل اينکه ميتواند با اتخاذ رويکرد صحيح به «مشارکت جمعي» و «همدلي همگاني» منجر شود. از اين رو رسانه در رخدادهاي انتخاباتي، مسئوليت سنگيني بر عهده دارد که همچون شمشير دو لبه چنانچه عاقلانه و سنجيده صورت گيرد به رفتار سياسي مخاطبان سمت و سوي درست ميدهد و در غير اين صورت کمترين آثار آن سلب اعتماد و انفعال مخاطب است. گفتگوي انتخاباتي گونه‌اي از آگاهي‌بخشي سياسي است که در تلويزيون، اقبال ويژه‌اي دارد. اين نقش در رسانة ملي به دليل انحصاري بودن، اهمّيّت دو چنداني مييابد. با اين رويکرد، نوشتار حاضر، ضمن توضيح گفتگو و مراحل تکوين آن در تلويزيون، بررسي ويژگي‌هاي گفتگوي مطلوب انتخاباتي را موضوع محوري خود قرار داده است. داده‌ها نشان ميدهد که گفتگو فرايندي برخاسته از ديدگاه‌هاي گوناگوني است که در يک سير فکري به بازتوليد انديشه‌هاي ديگر مي‌انجامد، از اين رو چالشي و شفّاف بودن در گفتگوهاي سياسي از اهمّيّت فراواني برخوردار است.
نویسنده : محبوبه علي‌محمّدي کارشناس‌ارشد تحقيق در ارتباطات پژوهشگر مرکز تحقيقات صداوسيما
عنوان : نسبت اخلاق و سياست و تأثير آن بر انتخابات
چکیده: در این مقاله، تلاش خواهد شد رابطه اخلاق و سیاست بررسی شود. برای سالها این دو، جدای از یکدیگر بوده اند و خیلی از مسائل سیاسی، از جمله انتخابات به خاطر این جدایی دچار بحران شده است. به سبب اين امر، بازاندیشی در رابطه این دو از آغازگاهِ فکر فلسفی یونان، تا کنون و بررسی نقش و اهمیّتی که رسانه در این راستا دارد میتواند پرتویی بر وضعیّت سیاسی ما بتاباند. جدایی این دو، میراثی مسیحی است که باید محو شود تا اخلاق سیاسی ممکن شود. درمقابل، اسلام همواره برپیوند اخلاق و سیاست تأکيدکرده و آن را شرط دستیابی به سعادت دنیوی و اخروی دانسته است. در این راستا، رسانه روی تیغ دو لبی راه میرود که بررسی نقش آن میتواند به بهبود امر سیاسی کمک های شایانی بکند.
نویسنده : امين منصوري کارشناس ارشد فلسفه غرب
عنوان : نظرسنجي هاي انتخاباتي در کشورهاي غربي
چکیده: نظرسنجي هاي انتخاباتي تا حدود زيادي صحّت نتايج انتخابات را نشان ميدهند. در اين نوشتار، شرايط لازم براي انجام نظرسنجي هاي انتخاباتي و شيوه کار بعضي از مؤسّسات غربي ذکر ميشود. سپس نمونه اي از شيوه کار موسسه «گالوپ» ارائه شده و در پايان نيز فهرست معتبرترين مؤسّسات نظرسنجي غربي آمده است. با نگاهي به شيوه کار مؤسّسات معتبر، درباره موضوع انتخابات ميتوان دريافت که رعايت پيش شرط هايي از قبيل بي طرفي، استفاده از روش مناسب، حجم نمونه مناسب و انتشار دادن آن در زمان مطلوب براي افکار عمومي داراي اهمّيّت زيادي است.
نویسنده : مديريّت پژوهشهاي خارج از کشور
عنوان : اعتباریابی روش محلّه ای ـ میدانی در نظرسنجي هاي انتخاباتي1
چکیده: روش پیمایشی در قالب نظرسنجی، افکارسنجی، مطالعات بازاریابی و مانند آن از روش های معمول و کارآمدی است، که به طور گسترده در مطالعات اجتماعی، فرهنگی و … مورد استفاده قرار میگیرد. به دلیل توانمندی مطالعه جامعه های بزرگ و تعمیم نتایج نمونه ای کوچک به جامعه ای پرجمعیّت، اين امر با اقبال پژوهشگران حوزه های مختلف روبه روست. با این وجود ، نمیتوان بدون آگاهی از نقاط حسّاس و عوامل تهدیدکننده این روش، از آن در هر شرایطی استفاده کرد. پژوهش پيش رو، به یکی از چالش های پیمایش؛ یعنی ایجاد حسّاسیت در پاسخگو - به دلیل مراجعه پرسشگر به محل زندگی یا کار او- میپردازد. نوشتار حاضر، روشی کم وبیش کارآمد را نيز برای اجرای چنین پیمایش هایی پیشنهاد میکند.
نویسنده : علیرضا خوشگویان فرد دانشجوي دکتري سنجش و اندازه گيري
عنوان : انتخابات رياست جمهوري روماني در سال 2004: «برندسازي و لحظه اعتراف»1
چکیده: در سال 2004، در انتخابات رياست جمهوري روماني، مناظره اي شکل گرفت که نه تنها در تعيين سرنوشت انتخابات آن سال مؤثّر بود، بلکه از نظر متخصصان زبان شناسي سياسي موردي قابل مطالعه و بررسي بود. علاوه بر پديده مذکور، اين مقاله، به نوع بهره گيري از مفاهيم رايج و متعارف عمومي در نوع و چگونگي تبليغات سياسي نيز ميپردازد. استفاده از فلفل در انتخابات -که ادويه اي متعارف در ميان رومانيايي هاست- درواقع ذائقة مردم روماني را براي حمايت از برند باسسکو3 (شهردار بخارست)تحريک ميکند. آنچه بيش از هر چيزي، به ويژه در مناظره نهايي، مهمّ و قابل مطالعه مينمود، اين موضوع بود که آيا باسسکو در جريان مناظره دچار مغالطه نيز ميشود يا نه. به عبارت ديگر، آيا باسسکو بدون برهم زدن روند متعارف مناظرات پيروز ميشود و تنها با اعتراف صادقانه، حريف را وارد فضاي گفتماني خود ميکند، يا با ايجاد مغلطه که به نوعي پذيرش مسئوليّت مشکلات کنوني در کنار طرح ضمني آن به ضرر طرف مقابل است، نتيجه را به نفع خود رقم ميزند.
مترجم : دکتر محمود احمدي افزادي دکتراي ژورناليسم سياسي
             

کلیه حقوق این سایت متعلق به مرکز تحقیقات سازمان صدا و سیما است.