آخرین شماره فصلنامه مطالعات انتخابات   •  آرشیو
  
 
شماره فصلنامه مطالعات انتخابات  5,6
فصل : پاییز و زمستان
سال :  1392
شناسنامه... دريافت فايل                       
فهرست فصلنامه مطالعات انتخابات
عنوان : نظريه هاي مشارکت سياسي با رويکرد انتخابات
چکیده: پژوهش حاضر با رویکردی نظری و بهره گیری از روش تحلیلی- اسنادی و با استفاده از نظريات صاحبنظران حوزه مشارکت سیاسی به مطالعه این پدیده پرداخته است. نظریه پردازانی که تلاش کرده اند به تبیین مشارکت سیاسی بپردازند، هر یک از منظری خاص به این موضوع پرداخته و زوایای گوناگون و ابعاد مختلف آن را مورد بررسی قرار داده اند. مشارکت سیاسی بیش از همه تحت تأثیر چهار عامل مهم، تغییر کرده و از آنها تأثیر می پذیرد؛ این عوامل عبارت اند از: انگیزه های سیاسی، موفّقیّت، ویژگی های شخصیّتی و محیط سیاسی. بر این اساس هرچه افراد جامعه بیشتر در معرض انگیزه های سیاسی (به صورت بحث درباره سیاست، تعلّق به سازمانی که به فعّالیّت سیاسی می پردازد یا دسترسی داشتن به اطّلاعات سیاسی) قرار داشته باشند احتمال مشارکت سیاسی آنها نیز بیشتر خواهد شد. در این پژوهش ما نظريه های مشارکت سیاسی را ابتدا بر اساس دسته بندي هایی که توسط صاحبنظران این حوزه صورت گرفته طبقه بندی نموده ایم: دسته بندی نخست توسط ديويد ارنست اپتر و چالرز اف. آندريين صورت گرفته است و با دو رويكرد نئوكلاسيك (انتخاب عمومي) و انتخاب منطقي ساختارگرا به مطالعه مشارکت سیاسی میپردازد. دسته بندي بعدی توسط وايتلي و سيد و دسته بندي سوم توسط پیپا نوریس (دیدگاه تلفیقی) صورت گرفته است، سپس نظریه های مشارکت سیاسی را بر اساس چهار دیدگاه جامعه شناختی، روانشناسی سیاسی، اقتصادی و نظريه های تلفیقی تحلیل و بررسی کرده ایم.
نویسنده : حسين رضايي دکتري جامعه شناسي دانشجو
عنوان : بررسي نقش رسانه ملّي بر رفتار انتخاباتي جوانان 18-29 ساله شهر اصفهان (مورد مطالعه: شبکه استاني اصفهان)
چکیده: اين پژوهش با هدف بررسي نقش رسانه ملّي بر رفتار انتخاباتي جوانان شهر اصفهان صورت گرفته است. اين نوشتار از نظر کنترل شرايط پژوهش، يک بررسي پيمايشي؛ از نظر وسعت، پهناگر و از نظر زماني، مقطعي (نيمه اوّل سال 1391) است. جامعه آماري پژوهش، جوانان 18-29 سال مناطق 14 گانه شهر اصفهان بوده و حجم نمونه مقتضي بر اساس فرمول کوکران 150 نفر تعيين شده است و نمونه گيري به روش سهميه اي صورت گرفته است؛ به طوري که پرسشنامه طراحي شده با روايي سازه هاي مناسب (بر اساس ضريب آلفاي کرونباخ) در ميان همه مناطق تکميل شد. در اين پژوهش، ميانگين رفتار انتخاباتي شهروندان شهر اصفهان در طيفي پنج وجهي، 3.76 بوده است که از نمره متوسط کمي بالاتر است. از بين متغيرهاي موجود در رگرسيون چندمتغيره با توجه به سطح معناداري آماره t هر متغير، ميزان ضرايب بتا (β) و در نهايت با توجه به مدل اصلاح شده سن 0.255- درصد، پايگاه اقتصادي- اجتماعي 0.463- درصد، دينداري 0.609 درصد و عوامل درون سازماني رسانه ملي 0.392 درصد متغيرهايي بودند که تأثير مستقيم بر متغير وابسته رفتار انتخاباتي داشتند. همچنين تأثير متغيرهاي جنس، تحصيلات و عوامل برون سازماني رسانه ملي تأثير غيرمستقيم بوده است.
نویسنده : زهرا سادات کشاورز کارشناس ارشد شيعه شناسي گرايش جامعه شناسي
نویسنده : علي رباني خوراسگاني دانشيار گروه علوم اجتماعي دانشگاه اصفهان
نویسنده : بهجت يزدخواستي دانشيار گروه علوم اجتماعي دانشگاه اصفهان
عنوان : تصويب اعتبارنامه نمايندگان پارلمان در کشورهاي امريکا، آلمان و ايران
چکیده: رسيدگي به اعتبارنامه نمايندگان پارلمان از سوي قوه مقننه، از يک سو، به معني بررسي صلاحيت منتخبان بعد از اتمام انتخابات است که پس از رسيدگي اوّليه به صلاحيت نامزدها، در مرحله قبل از انتخابات (از سوي مراجع مختلف) صورت مي پذيرد. از سوي ديگر، راهکاري براي تضمين صحت و سقم جريان انتخابات نيز به شمار ميآيد. به هرحال، به دليل ايرادهاي اساسي وارد بر اين سيستم، در برخي نظام هاي حقوقي، به کل حذف شده است، اما برخي ديگر از کشورها، به دلايلي (از جمله مشکل بودن تغيير و بازنگري در قانون اساسي يا اعتقاد راسخ به اين سيستم) هنوز به آن پايبندند که البته به لحاظ نحوه اجرا، تفاوت هايي نيز در ميان قوانين اين کشورها مشاهده ميشود؛ با ذکر اين نکته که اين کشورها براي تعديل و تقليل معايب چنين سيستمي، به روش هايي همچون اختلاط نظارت قوه مقننه با نظارت ساير نهادهاي قابل قبول همچون مراجع قضايي يا دادگاه هاي قانون اساسي روي آورده اند يا اينکه نظام بررسي اعتبارنامه را در رويه هاي خويش به حد يک رسيدگي تشريفاتي رسانده و تا حدودي از اثر منفي آن کاسته اند (همچون آلمان و آمريکا). بنابراين، در پژوهش حاضر، به تحليل و بررسي نظام انتخاباتي برخي کشورهاي مطرح در اعمال شيوه قضاوت پارلماني ميپردازيم تا چگونگي انطباق داشتن يا نداشتن شيوه اجرايي آنان با منطق حقوقي روشن شود.
نویسنده : علي اکبر گرجي ازندرياني استاديار دانشکده حقوق دانشگاه شهيد بهشتي
نویسنده : روشنک صابري کارشناس ارشد حقوق عمومي
عنوان : بررسي نظري و عملکردي عوامل سياسي و رسانه‌اي مؤثّر بر مشارکت مردم در انتخابات يازدهمين دوره رياست‌جمهوري
چکیده: پديده انتخابات و رفتار رأيده‌ي و کنش انتخاباتي مردم، زمينه‌ها، ويژگي‌ها و پيامدهاي گوناگوني دارد که به مطالعه نظام‌مند و پژوهش‌هاي روش‌مند و مستمر نيازمند است. انتخابات يازدهمين دوره رياست‌جمهوري، از ابعاد و جنبه‌هاي گوناگون، ميتواند محملي براي پژوهش و تأليف باشد. موضوعاتي چون نقش رسانه‌ها و تبليغات در انتخابات، علل موفّقيّت نامزد پيروز در انتخابات، تداوم يا تغيير کنش انتخاباتي مردم، تأثير مؤلّفه‌هايي چون فرهنگ سياسي، سرمايه اجتماعي و زمينه‌هاي اقتصادي در رفتار رأي‌دهي مردم و... از جمله زمينه‌ها و موضوعات بنيادين براي مطالعه و پژوهش در اين خصوص است. با توجه به اينکه هر انتخابات داراي زمينه‌ها، ويژگي‌ها و پيامدهاي خاص خود است و کنش انتخاباتي هميشه ثابت نيست، انتخابات يازدهمين دوره رياست‌جمهوري نيز از اين منظر پديده‌اي منحصربه‌فرد به شمار ميرود. بر اين اساس، در اينجا ميکوشيم تا با بيان اهميّت و انواع مشارکت سياسي در ايران، به بررسي زمينه‌ها و عوامل مؤثّر بر انتخابات در ايران بپردازيم. هدف و يافته‌هاي اين تحليل، بررسي مهمترين علل مشارکت مردم در انتخابات 24 خرداد 92 است که عبارت‌اند از: - مواضع و سخنان رهبري - نقش رسانه‌ها - عملکرد دولت دهم - تعدد نامزدها با ديدگاه‌هاي گوناگون - طرح پرسش‌هاي جدي و کنشگري انتخاباتي نخبگان
نویسنده : علي عنايتي شبکلائي دانشجوي دکتراي علوم سياسي واحد علوم و تحقيقات دانشگاه آزاد اسلامي پژوهشگر مرکز تحقيقات صداوسيما
عنوان : نقش رسانه ملّي در مشارکت سياسي دورة يازدهم رياست‌جمهوري از نگاه تهديد – فرصت
چکیده: مشارکت سياسي به معني اقبال و توجّه عمومي به حوزه سياسي و اهتمام به سياست‌گذاري در سطح کلان و سپردن اين امور به دست سياست‌گذاران مورد اعتماد است. از اين رو «انتخابات» جلوه اي هماهنگ و هم‌معنا با اين تلقي از مشارکت سياسي ميباشد. مقالة حاضر با چنين برداشتي، يازدهمين دورة انتخابات رياست‌جمهوري ايران را مورد مطالعه قرار ميدهد و با نگاهي به فضاي سياسي، تأثير مشارکت مردم در اين دوره را در هر دو سطح ملّي و بين‌المللي مي‌سنجد. اين سنجش، با تأکيد بر تهديدها و چگونگي تبديل آنها به فرصت صورت‌بندي شده است. به‌علاوه، نقش رسانه ملّي در اين فرآيند با توجّه به کارکردها و رويکردهاي مختلف ارتباطي تبيين ميگردد. نتايج اين مقاله که به روش اسنادي و با تحليل يافته‌هاي موجود به دست آمده نشان ميدهد که «انسجام ملّي» در سطح داخلي و کمک به خروج از «انزواي سياسي» در سطح خارجي مهمّترين دستاورد اين مشارکت ميباشد.
نویسنده : محبوبه عليمحمدي دانشجوي دکتري علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبايي پژوهشگر مرکز تحقيقات صداوسيما
عنوان : مطالعه مؤلّفه‌هاي اثربخش پيامک سياسي بر ميزان مشارکت رأي‌دهندگان در انتخابات
چکیده: فراگيري روزافزون و قابليت خبررساني به‌ويژه پيامک و ارسال اطّلاعات بدون محدوديت زمان و مکان، اين رسانه را به ابزاري قوي در عرصه سياست، انتخابات مجلس و رياست‌جمهوري، تبديل کرده است. هر چند برخلاف استفاده گسترده از اين رسانه در حوزه سياست، مطالعات بسيار محدودي در سطح بين‌المللي يا داخلي، در زمينه به‌کارگيري صحيح، ويژگي‌هاي اين پيام‌ها و ميزان اثربخشي آنها انجام گرفته است. اين مطالعه کوشيده است تا از طريق بازبيني ادبيات و نظريات موجود در اين حوزه و بر اساس فرآيند ارتباط متقاعدگرانه، مؤلفه‌هاي اثربخش پيامک بر ميزان مشارکت سياسي افراد در انتخابات را شناسايي کند. مؤلّفه‌هاي پيشنهادي در اين مطالعه بر اساس چهار عنصر مهم ارتباط عبارت اند از: منبع (اعتبار)، پيام (اطّلاع رسان، سرگرم‌کننده، جاذبه ترس و تعاملي بودن)، رسانه (زمان و مکان ارسال پيام، کسب اجازه) و مخاطب (مؤلّفه‌هاي جمعيت‌شناختي و گرايش‌هاي سياسي). در نهايت، هفت فرضيه پژوهشي مطرح شد، که ميتواند در سنجش اثربخشيِ اين مؤلفه‌ها بر ميزان مشارکت رأي‌دهندگان در انتخابات مورد استفاده قرار گيرد.
نویسنده : فريده افشاني کارشناسي ارشد تبليغات و بازاريابي دانشکده صداوسيما
عنوان : تحليل گفتمان انتخابات يازدهمين دوره رياست‌جمهوري در برنامه اتاق خبر تلويزيون «من و تو»
چکیده: اين مقاله در پي شناخت و بررسي گفتمان غالب و انگاره‌هاي خبري ساخته شده در برنامه اتاق خبر تلويزيون «من و تو»، در خصوص پوشش خبري يازدهمين دوره انتخابات رياست‌جمهوري اسلامي ايران و در بازه زماني خرداد ماه 1392 است. به عبارت ديگر، اين مقاله تلاش دارد نسبت به سياست‌هاي خبري و رسانه‌اي اين برنامه در خصوص انتخابات رياست‌جمهوري در ايران نوعي شناخت به‌دست دهد. در اين مقاله روش تحليل انتقادي گفتمان با استفاده از رويکرد گفتمان‌کاوي ون دايک، به کار گرفته شده است. جامعه آماري اين مقاله، تمام اخبار مربوط به انتخابات يازدهمين دوره رياست‌جمهوري اسلامي ايران در بازه زماني مورد نظر است که پس از بررسي جامعه آماري، به روش نمونه‌گيري هدفمند تعداد شانزده خبر انتخاب و مورد گفتمان کاوي قرار گرفت. بر اساس يافته‌هاي مقاله، اصليترين چارچوب که در دستور کار برنامه اتاق خبر تلويزيون «من و تو» در خصوص انتخابات يازدهمين دوره انتخابات رياست‌جمهوري اسلامي ايران قرار گرفته «ايجاد تفرقه ميان جناح اصلاح‌طلب و اصولگرا» بوده است. اين برنامه نيز کوشيده است انعکاس‌ها و پوشش خبري خود از فضاي سياسي و انتخاباتي در ايران را در اين چارچوب قرار دهد و گفتمان‌ها و انگاره‌هاي خود را در دل آن شکل ببخشد. گفتمان غالب شکل‌گرفته در برنامه خبري تلويزيون «من و تو» در خصوص فضاي سياسي و انتخاباتي در ايران که انگاره‌هاي خود را بر اساس آن ساخته و ارائه کرده است، گفتمان «مخدوش کردن دولت اصولگرا» است.
نویسنده :  
نویسنده : مجيد دهقان کارشناسي ارشد ارتباطات دانشگاه صداوسيما
عنوان : بررسي گفتمان هاي رواني و تبليغاتي متون خبري پايگاه هاي بي بي سي فارسي و راديو فردا درباره انتخابات يازدهمين دوره رياست جمهوري اسلامي ايران
چکیده: مقاله حاضر، با توجه به حاكم شدن پوشش رسانه اي گسترده بر انتخابات رياست جمهوري اسلامي ايران در خرداد ماه سال 1392، در پي تحليل لايه هاي نهاني اخبار رسانه هاي غربي درباره اين ماجرا بوده و با ذكر نمونه ها و مصاديق متعدد، تاكتيك هاي تبليغي و انگاره هاي پايگاه هاي بي بي سي فارسي و راديو فردا را با استفاده از شيوه تحليل گفتمان بررسي کرده است. از اين رو مقاله حاضر به دنبال پاسخ دادن به اين پرسش هاي اصلي است كه خبرهاي دو پايگاه بي بي سي فارسي و راديو فردا در پوشش خبري اين ماجرا چه گفتمان تبليغاتي را داشته و چه انگاره هايي در مورد ايران در زمان انتخابات ساخته اند. با بررسي نمونه ها و مصاديق متعدد تاكتيك هاي تبليغي و عمليّات رواني پايگاه هاي مذکور، گفتمان هاي «تلاش براي القاي بي نتيجه بودن انتخابات» و «تأكيد بر وضعيّت بحران آفريني در کشور» مورد شناسايي قرار گرفت.
نویسنده : سعيد فرامرزياني دکتراي علوم ارتباطات دانشجو دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقيقات تهران
نویسنده : پروانه فرامرزياني کارشناسي ارشد ارتباطات دانشجو دانشگاه علامه طباطبايي
عنوان : پوشش خبري رقابت هاي انتخابات رياست جمهوري در غنا از طريق روزنامه ديلي گرافيک1، 1992-22004 پيتر ان. امپونسا3
چکیده: در مقاله حاضر، پوشش خبري روزنامه ديلي گرافيک از مبارزات انتخاباتي غنا با توجّه به فعّاليّت هاي دو حزب انجمن دموکراتيک ملي4 (NDC) و حزب نوين ميهن- دوستان5 (NPP) از سال 1992 تا 2004 مورد مطالعه قرار گرفته است. تحليل محتوايي مطالب روزنامه نشان ميدهد که «حمايت» رايج ترين مورد در عناوين خبرها بوده است؛ همچنين بحث هاي مرتبط با برنامه سياسي (سياست گذاري) نامزدها بيشتر از بحث درباره ويژگي هاي شخصيتي آنان مطرح شده است. به مطالب خوشبينانه (تحسين آميز)، بيشتر از مطالب بدبينانه (حمله ها) پرداخته شده و دفاعيه ها، رايجترين مطالب در خبرها بوده است. پس از نامزدها که معمولترين منبع براي مقالات روزنامه بوده اند، از حاميان و گزارشگران مي توان نام برد. در پايان، اثر اين مسائل بر رقابت هاي انتخاباتي غنا، به عنوان يک دموکراسي در حال ظهور، مورد بحث قرار گرفته است. 1- Daily Graphic (يک روزنامه غنايي) 2- اين مقاله ترجمه اي است از: The Daily Graphic coverage of presidential campaigns in Ghana, 1992-2004 3- Peter N. Amponsah رايانامه: s.geranbaha@gmail.com 4- National Democratic Congress 5- New Patriotic Party
نویسنده : محمد صادق گرانبها دکتراي علوم ارتباطات دانشگاه آزاد دانشجو واحد علوم و تحقيقات تهران
عنوان : برجسته سازي خصايص شخصي: قرارگرفتن در معرض رسانه، پختگي سياسي و ارزيابي ويژگي هاي نامزدهاي رياست جمهوري* دني هايس**
چکیده: دانشمندان علم سیاست مدتهاست که به اهمیّت ویژگی های شخصی نامزدها در انتخابات ریاست جمهوری امریکا اذعان دارند. عليرغم اينکه پژوهش در رفتار رأی دهندگان عوامل متعددي از قبیل موضع گیری سیاسی، وضعیت اقتصادی و هویت حزبی را آشکار کرده که با نحوه گزینش نامزد مورد علاقه از سوی رأی دهندگان مرتبط اند، اما همواره خصوصیات شخصی نامزدها از ویژگی های پایدار و بیچون و چرا در سیاستهای انتخاباتی ریاست جمهوری است. از این رو خصایصی نظیر دلگرم کننده و قابل اعتماد بودن «ایزنهاور»، چهرۀ خوش سیما و جذاب «رونالد ریگان» و شور و انرژی جوانی «جان اف کندی» در موفّقیّت هر یک از آنها در انتخابات ریاست جمهوری سهم به سزایی داشته است. تعجب آور نیست که دانشمندان علوم اجتماعی با تلاش قابل توجّهی، علاقه مند به پژوهش در خصوص آن دسته از رأی دهندگانی هستند که به احتمال قوي بر ویژگی های شخصی کاندیدای ریاست جمهوری تمرکز میکنند. چنین مطالعاتی نشانگر سطوح مختلفی از کمال سیاسی و مصرف رسانهای است که رابطه نزدیکی با میزان توجّه و علاقه رأیدهنده به ویژگی های شخصی نامزدهای ریاست جمهوری در کارزار انتخاباتی دارد. چنین مسیری در پژوهش ها، درک و توافقی در میان دانشمندان ایجاد کرده است تا بر آن باشند به پرسش هایی از این قبیل پاسخ دهند که: چرا رأی دهندگانی خاص، ممکن است برای صفات شخصی اهميت بیشتری از موضع گیری های سیاسی قائل شوند،5 و در میان اقشار گوناگون رأی دهندگان، کدام ویژگی فردی از اهمیّت بیشتری برخوردار است. * اين مقاله ترجمه اي است از: ACCENTUATING THE PERSONAL: MEDIA EXPOSURE, POLITICAL SOPHISTICATION, AND EVALUATIONS OF PRESIDENTIAL CANDIDATE TRAITS in LBJ JOURNAL OF PUBLIC AFFAIRS * DANNY HAYES
مترجم : احمدرضا چوپانيان کارشناس ارشد ارتباطات و روزنامه نگاري
عنوان : سیاست محلی و رقابت حزبي درون قومی: نظام های چندحزبی در میان اقلیت های قومی در اروپای مرکزی و شرقی1 دانیل بوچلر2
چکیده: پژوهشگران وجود انحصار در ميان احزاب سياسي اقليت هاي قومي را سال هاست براي حل و فصل مسالمت آميز منازعات قومي مفيد تلقي کرده اند. بر اساس اين ديدگاه غالب، رقابت در ميان احزاب، اقليت قومي آنها را راديکال خواهد کرد و در آتش منازعات قومي خواهد دميد. اما شواهد جديد نشان ميدهد که رقابت حزبي درون- قومي ميتواند براي مصالحه بين قومي مفيد باشد. اين مقاله با تمرکز ويژه بر اهميت نظام هاي انتخاباتي و ساختار قومي واحدهاي فروملي (از قبيل مناطق و شهرداريها) از عواملي بحث ميکند که رقابت بين احزاب قومي در پارلمان‌هاي اروپاي مرکزي و شرقي را به وجود مي‌آورد و به آن امکان رشد ميدهد. از لحاظ روش‌شناختي، آزمون‌هاي اين تحقيق مبتني بر رهيافت جبر بول (تحليل مقايسه‌اي کيفي) هستند. تحليل مقايسه‌اي کيفي با تعداد کمي از موارد مطالعاتي کار ميکند اما مجموعه داده‌هاي اين تحقيق 111 اقليت قومي (واحدهاي تحليل) را در 18 دموکراسي در اروپاي مرکزي و شرقي در نظر گرفته است. -1 اين مقاله ترجمه‌اي است از "Local politics and intra-ethnic party competition: Multi-party systems among ethnic minorities in Central and Eastern Europe”, 4th ECPR General Conference, Pisa, 6-8 September 2007. 2- Daniel Bochsler
نویسنده : لاوين کريمي کارشناس ارشد مترجمي زبان انگليسي
             

کلیه حقوق این سایت متعلق به مرکز تحقیقات سازمان صدا و سیما است.