آخرین شماره فصلنامه مطالعات رسانه‌های جدید  •  آرشیو
  
 
شماره فصلنامه مطالعات رسانه‌های جدید : 18
فصل : بهار و تابستان
سال :  1398
شناسنامه... دريافت فايل                       
فهرست فصلنامه مطالعات  رسانه‌های جدید 
عنوان : شناسایی و رتبه‌بندی عوامل مؤثر بر کیفیت اخبار صداوسیما در پیام‌رسان‌های موبایلی

شناسایی و رتبه‌بندی عوامل مؤثر بر کیفیت اخبار صداوسیما در پیام‌رسان‌های موبایلی

چکیده: رسانه‌های اجتماعی سبد مصرف رسانه‌ای مخاطبان و کاربران را تغییر داده‌اند و بر این اساس سازمان‌های رسانه‌ای ناگزیر به حضور در رسانه‌های اجتماعی مختلف هستند. در ایران پیام‌رسان‌های موبایلی بسیار پرطرفدار شده‌اند. این مقاله بر آن است تا عوامل مؤثر بر کیفیت اخبار صداوسیما در پیام‌رسان‌های موبایلی را شناسایی و رتبه‌بندی کند. این تحقیق به روش دلفی انجام شده است. گروه خبرگان عبارت‌اند از: سردبیران و دبیران خبر مجرب و مسلط به رسانه‌های جدید و اجتماعی و نیز صاحبنظران خبر موبایلی و خبر در رسانه‌های اجتماعی و نمونه‌گیری به روش گلوله برفی است. در دو مرحله مصاحبه دلفی، با نوزده کارشناس مصاحبه شد و سپس شاخص‌ها از مصاحبه‌ها استخراج و در نهایت سیزده شاخص شناسایی شد. این شاخص‌ها نیز، در دو دسته عوامل انسانی و غیرانسانی دسته‌بندی شدند. نتایج تحقیق نشان داد که میانگین کلیه عوامل شاخص‌ها بالاتر از عدد سه است و بنابراین کلیه عوامل پذیرفته شده‌اند و می‌توان گفت خبر صداوسیما باید از همه عوامل در بهره‌گیری از پیام‌رسان‌های موبایلی استفاده کند. بنابر نتایج تحقیق عوامل انسانی به‌ترتیب رتبه عبارت‌اند از: سواد دیجیتال، توانایی استفاده از تکنیک‌های سرگرم‌کننده در ارائه اخبار، آشنايي با سليقه و دیدگاه گروه‌های مختلف مخاطبان، توانایی جلب مشارکت مخاطب و مدیریت گفت‌وگوها، خلاقيت فردي دبیر خبر، آشنایی با خبرنگاری شبکه‌ای، شایستگی کار تيمي و عوامل غیرانسانی به ترتیب رتبه عبارت‌اند از: فرهنگ سازمانی حامی خلاقیت‌ورزی و تفویض اختیار کارکنان، ساختار سازمانی منعطف و متناسب با شبکه، سیستم پاداش حامی نوآوری و کار در خارج از ساعات اداری، امکان تولید محتوای متنوع (تصويري، صوتي و متن)، سبک مدیریتی و تعهد سازمانی.
نویسنده : مهدی شریفی عضو هیأت علمی دانشکده مدیریت دانشگاه تهران
نویسنده : امید جهانشاهی نویسنده مسئول؛ دکترای مدیریت رسانه (دانشگاه علوم و تحقیقات)؛ مدرس و پژوهشگر
نویسنده : احسان عارف کارشناس ارشد علوم ارتباطات (دانشگاه آزاد اسلامی- واحد تهران مرکز)
عنوان : بازنمایی مفهوم خدا در سه فیلم دینی شاخص در پایگاه اینترنتی آی‌ام‌دی‌بی: مورد مطالعه فیلم‌های لژیون، کنستانتین و نمایش ترومن

بازنمایی مفهوم خدا در سه فیلم دینی شاخص در پایگاه اینترنتی آی‌ام‌دی‌بی: مورد مطالعه فیلم‌های لژیون، کنستانتین و نمایش ترومن

چکیده: رابطه دین و رسانه یکی از موضوعاتی است که در طول تاریخ همواره مورد توجه اندیشمندان حوزه ارتباطات بوده است. در این میان، تصویری که رسانه از خدا ارائه می‌دهد، به‌خصوص در صنعتی نظیر هالیوود که نفوذ جهانی یافته، اهمیتی به مراتب بیشتر دارد. این مقاله درصدد بررسی نحوه بازنمایی مفهوم خدا در سینمای هالیوود است. به همین منظور، از نظریه‌های مرتبط با نشانه‌شناسی سوسور، پیرس و بارت، در ادبیات نظری آن بهره گرفته شده است. همچنین در بخش روش‌شناسی، الگوی فیسک مورد استفاده قرار گرفته و روش تحلیل نما در سه فیلم سینمایی شاخص (رتبه ممتاز) در پایگاه رتبه‌بندی آی.ام.دی.بی، کنستانتین، لژیون و نمایش ترومن که به مفهوم «خدا» پرداخته‌اند، دنبال شده است. بر اساس نتایج به‌دست آمده از این پژوهش، هالیوود سعی دارد تصویر ذهنی مخاطب از خدا را دچار اختلال کند و یا با تصویر ذهنی که از شیطان در نظر است، در‌هم‌آمیزد. در فیلم‌های یاد شده، خدا می‌تواند تصمیمات اشتباه بگیرد و لزوماً مهربان یا به فکر بندگانش نباشد؛ علاوه بر این، خدای هالیوودی تنها نظاره‌گر است و هیچ‌گاه به کمک بندگانش نمی‌رود. بندگان نیز تنها باید ترس از او را در دل داشته باشند.
نویسنده : کاظم نظری عضو هیئت علمی دانشکده تولید دانشگاه صدا‌و‌سیما
نویسنده : حسین بصیریان جهرمی ویسنده مسئول؛ دکترای علوم ارتباطات اجتماعی (دانشگاه علامه طباطبایی)
نویسنده : حدیثه حقیقی کارشناس ارشد تبلیغ و ارتباطات فرهنگی (دانشگاه سوره)
عنوان : بازنمود زندگی روزمره در صفحات میکروسلبریتی‌های زن اینستاگرام

بازنمود زندگی روزمره در صفحات میکروسلبریتی‌های زن اینستاگرام

چکیده: مقاله حاضر مضامین و مؤلفه‌هایی را که میکروسلبریتی‌های اینستاگرامی به کاربران، معرفی می‌کنند، کشف و توصیف کرده است. از این دیدگاه، میکروسلبریتی به کاربری گفته می‌شود که در اینستاگرام روزانه و مداوم فعالیت می‌کند و صفحه شخصی او در معرض دید حوزه عمومی مجازی قرار گرفته است. این کاربران، هواداران زیادی دارند و معمولاً بیش از صد هزار نفر از صفحه اینستاگرامی آنان دیدن می‌کنند. این افراد برای به نمایش گذاردن زندگی روزمره‌شان و کسب شهرت، از تمامی قابلیت‌های شبکه اجتماعی اینستاگرام استفاده می‌کنند. در مقاله حاضر، شش صفحه پرطرفدار اینستاگرام انتخاب و به روش تحلیل مضمون، مقولاتی که معرف زندگی روزمره میکروسلبریتی‌ها بود، استخراج شد. معیار انتخاب این شش میکروسلبریتی، دنبال‌کنندگان بالای صد هزار نفر، انتشار تصاویر شخصی و فعالیت مداوم در نظر گرفته شد. نتایج نشان می‌دهد میکروسلبریتی‌های اینستاگرام برای حفظ خودِ آرمانی از مصرف‌گرایی، تجمل‌گرایی، فرهنگ وانمود کردن، آیین‌های باستانی ایرانی و غیرایرانی، خلاقیت و ابتکار، عبور از مرز هنجارهای قانونی و اجتماعی و خاطره‌سازی بهره می‌برند تا شهرت خود را در این شبکه اجتماعی تثبیت کنند. آنها برای حفظ شهرت به تبادل و تعامل با کاربران پرداخته و به‌منظور منزلت‌جویی نیازمند تأیید و پذیرش کاربران‌شان هستند. تلفیق مرز میان خیال و واقعیت، مشخصة بارز محتوایی است که این افراد منتشر کرده‌اند.
نویسنده : سمانه مهرپرور دانشجوی دکتری علوم ارتباطات، دانشگاه علوم و تحقیقات؛ پژوهشگر مرکز تحقیقات صداوسیما
عنوان : تلویزیون‌های سنتی و اینترنت‌محور: بررسی انگیزه جوانان اردبیلی در استفاده از تلویزیون‌های اینترنت‌محور، صداوسیما و ماهواره

تلویزیون‌های سنتی و اینترنت‌محور: بررسی انگیزه جوانان اردبیلی در استفاده از تلویزیون‌های اینترنت‌محور، صداوسیما و ماهواره

چکیده: تلویزیون های اینترنت محور که امروزه به‌عنوان تلویزیون های اجتماعی شناخته می‌شوند در سال‌های اخیر پیشرفت فراوانی کرده و در بین کاربران جوان اهمیت بیشتری یافته‌اند. هدف این مقاله، بررسی انگیزه جوانان اردبیلی در استفاده از تلویزیون‌های اینترنت محور در برابر تلویزیون های سنتی (آنتن و ماهواره محور) است. نمونه مورد بررسی 400 نفر از جوانان بین 20 تا 40 سال هستند. مهم‌ترین نتایج به‌دست آمده نشان می دهد که از جمله دلایل تماشای تلویزیون اینترنتی، دسترسی راحت به اینترنت (رایانه و موبایل محور)، گذراندن وقت و تفریح، دستیابی به آرامش و تنوع برنامه، تعاملی بودن و انعکاس دیدگاه‌ها، استفاده در تنهایی، راحتی و قدرت انتخاب محتوا بوده است. قدرت کنترل و برنامه ریزی برای استفاده از تلویزیون، نبود تنوع و جذابیت های بصری در شبکه های تلویزیونی صداوسیما و جایگزینی بر گیرنده های پخشِ سنتی نیز از دیگر دلایل روی آوردن پاسخگویان به تلویزیون اینترنتی بوده است. با این حال باوجود رایج شدن تلویزیون های اینترنتی، در اردبیل و در میان جوانان هنوز این نوع تلویزیون رایج نشده و فقط 16 درصد از آنها از تلویزیون اینترنتی بهره مند هستند که میزان استفاده آنها نیز روزانه کمتر از یک ساعت است.
نویسنده : محمدباقر سپهری دکترای رادیو، تلویزیون و سینما (دانشگاه دولتی استانبول)
عنوان : توییتر، قدرت و کنشگری درحوزه عمومی

توییتر، قدرت و کنشگری درحوزه عمومی

چکیده: توییتر به‌عنوان یک میکروبلاگ، امروزه یکی از فراگیرترین پلتفرم‌های رسانه‌های‌ اجتماعی به‌شمار می‌آید. این مقاله در تلاش برای پاسخ به دو پرسش اساسی سامان یافته است که اولاً «توییتر تا چه اندازه به ایجاد قدرت و کنشگری کاربران یاری رسانده است؟» و ثانیاً «محدوده‌های سیاسی، اقتصادی و ارتباطاتی توییتر در حوزة عمومی کدامند؟» بر این اساس، در ابتدا جایگاه توییتر در اثرگذاری بر قدرت سیاسی بررسی و سپس، وضعیت توفان‌های توییتری در ایران و تحلیل ترندها و اتفاقات مهمی که در توییتر فارسی در سال 1397 افتاده، بحث و بررسی شده است. بخش دوم این مقاله نیز به بازخوانی دیدگاه‌های یورگن هابرماس در باب حوزة عمومی و نسبت آن با تحلیل انتقادی توییتر، با توجه به آرای کلی شیرکی و زی‌زی پاپاچاریسی اختصاص دارد. قدرت اقتصاد سیاسی، انباشت سرمایه، نقش هشتگ‌ها، بازار سهام و حوزة شبه عمومی و حوزة عمومی برساخته شده در توییتر نیز، از مباحث پایانی این مقاله است.
نویسنده : سارا مهدوی کارشناس ارشد علوم ارتباطات (دانشگاه سوره)
عنوان : بازی های جدی و دیجیتال: عرصه‌ای جدید در عصر ارتباطات

بازی های جدی و دیجیتال: عرصه‌ای جدید در عصر ارتباطات

چکیده: امروزه، در بسیاری از کشورهای دنیا، آموزش های مختلف در عرصه های متنوع نظامی، آموزشی، پژوهشی، مراقبت‌های بهداشتی، مدیریت بحران، برنامه ریزی شهری، مهندسی، مذهب و سیاست، از طریق بازی های رایانه ای صورت می‌گیرد. با این حال، وقتی از بازی و بویژه بازی های رایانه ای سخن به میان می‌آید، اغلب ذهن افراد متوجه اثرات منفی بازی ها و یا صرفاً جنبه تفریحی آنها می‌شود و کمتر انتظار می رود که بازی‌های رایانه ای بتوانند نقش ها و کارکردهای مثبت، مفید و آموزنده ای داشته باشند. بیش از نیم قرن است که اصطلاح «بازی های جدی» در عرصه بازی های ویدیویی و رایانه ای مطرح شده است؛ این اصطلاح معرف بازی هایی است که هدف اولیه از طراحی و ساخت آنها آموزش است و نه تفریح و سرگرمی. می توان مفهوم «بازی های جدی» را نقطه مقابل و پایانی طرز تفکر و نگرش به نسبت منفی به بازی های رایانه ای دانست. همان‌گونه که ظهور اینترنت توانست بسیاری از حوزه ها را تغییر دهد و انواع واژه ها و اصطلاحات را به علوم مختلف وارد کند، صنعت بازی های رایانه ای نیز بویژه از طریق بازی های جدی می تواند قلمروهای جدیدی را در عرصه‌های مختلف ایجاد کند. بازی‌های جدی به نوآموزان اجازه می دهند وضعیت هایی را تجربه کنند که در دنیای واقعی، به دلایل مختلفی چون ایمنی، هزینه، زمان و غیره امکان‌پذیر نیستند. در این مقاله، معنا و مفهوم بازی های جدی و تناقض های آن؛ شامل تفاوت میان آموزش، تفریح و سرگرمی؛ موضوعات و مفاهیم مرتبط و دارای همپوشانی با بازی های جدی، مانند یادگیری الکترونیکی ، سرگرمی آموزشی ، یادگیری بازی محور و یادگیری مبتنی بر بازی دیجیتال توضیح داده می شود. همچنین به قابلیت ها، کاربردها و مزایای بازی های جدی و طبقه بندی و نمونه‌هایی از آنها اشاره خواهد شد.
نویسنده : اعظم ده‌صوفیانی دانشجوی دکترای علوم ارتباطات (دانشگاه علامه طباطبایی)
عنوان : آموختاری بر طبقه‌بندی اعضا : تکمله‌ای بر تحلیل گفتمان در فضای آنلاین

آموختاری بر طبقه‌بندی اعضا : تکمله‌ای بر تحلیل گفتمان در فضای آنلاین

چکیده: این مقاله پس از آغاز کار ساکس بر روی طبقه‌بندی اعضا در بستر تاریخی و تحلیلی خود و پیشنهاد راه‌هايی برای خوانش متون اصلی، طرح اولیه‌ای از اجزای اصلی ابزار طبقه‌بندی اعضا (MCD) ارائه داده است. این طرح، مجموعه‌ای از طبقات و قواعد را مورد استفاده قرار داده و به طبقات و ویژگی‌های آنها و تحلیل گفتمان در فضای آنلاین نیز پرداخته است. این مباحث، پیامد‌هایی در اجرای پژوهش به دنبال خواهند داشت که به‌طور کلی در حوزه علوم اجتماعی و به‌طور ویژه برای علاقه‌مندان «تحلیل گفتمان» قابل بررسی است که در نهايت تلقی اولیه از برخی مسائل در پیشبردِ خط پژوهشی تحلیل گفتمان و تعمیم آن به حوزه وب (فضای آنلاین) را دنبال می‌کند.
نویسنده : اِمانوئل اي. شگلف
مترجم : محمد خلجی کارشناس ارشد مدیریت رسانه؛ (دانشگاه صدا و سیما)
عنوان : سیاست‌های اطلاعاتی: آزادی و استثمار در عصر دیجیتال

سیاست‌های اطلاعاتی: آزادی و استثمار در عصر دیجیتال

چکیده: این مقاله با رویکردی انتقادی، به مرور سیاست‌های اطلاعاتی در عصر دیجیتال می‌پردازد. در سال‌های اخیر، رسانه‌های اجتماعی، طرفدار بی‌پردگی، اشتراک اطلاعات کاربران و پایان حریم خصوصی برای افزایش سود خود هستند، ولی در مقابل، در زمینه منابع مالی، سود و مالیات خود، به محرمانگی و حریم خصوصی اعتقاد دارند. از سوی دیگر، موضوع آزادی (به مثابه حریم خصوصی)، به لحاظ ماهیت با مسئله نظارت (در معنای استثمار) پیوند خورده است. ایجاد اعتماد، تفاوت‌های اجتماعی-اقتصادی و منافع شرکت‌ها، سه عاملی هستند که وجود نظارت را در جوامع مدرنیته ضروری می‌سازند. مدرنیته از سویی، آرمان‌های حریم خصوصی را توسعه می‌دهد و از سوی دیگر، توسعه دهندة نظارت است که حق حریم خصوصی را تهدید می‌کند. هدف نظارت، تنها جمع‌آوری اطلاعات نیست، بلکه استفاده از اطلاعات با هدف کنترل اجتماعی است. مقاله حاضر، در ادامه، به سیستم نظارت اینترنتی که ادوارد اسنودن در سال 2013 افشا کرد، می‌پردازد و توضیح می‌دهد که این شیوه نظارت، چگونه می‌تواند بر تمام سطوح ارتباطات رایانه-محور، از جمله رایانه‌های شخصی، شرکت‌های ارتباطی و کابل‌های شبکه، تسلط داشته باشد.
مترجم : مریم شیرمحمدی کارشناس ارشد ارتباطات؛ (دانشگاه آزاد اسلامی)
نویسنده : تیم جردن
             

کلیه حقوق این سایت متعلق به مرکز تحقیقات سازمان صدا و سیما است.