صفحه اصلي پايگاه مراکز  
صفحه اصلي
درباره استان
اخبار پژوهشي
اخبار پژوهشی مراکز
طرحهاي پژوهشي
مناسبتهاي محلي
مقالات
فراخوان
شخصيتهاي علمي‌فرهنگي
جاذبه هاي استاني
آلبوم تصاوير استان
معرفي مديريت‌ پژوهشي
ارتباط با ما
 
جستجو :
 
تاريخ بروز رساني :   
 1398/06/26
 
 
گاندو در جنوب سیستان و بلوچستان

1398/04/11

مساح پوزه کوتاه ایرانی که نزد بومیان جنوب سیستان و بلوچستان به «گاندو» شهرت دارد بر اساس باور قدیمی وجودش در برکه ها باعث برکت و وسعت روزی مردم منطقه شده و به همین دلیل به هیچ وجه شکار نمی شود.

گاندو یا تمساح پوزه کوتاه ایرانی گونه‌ای از راسته تمساح‌ها در ایران است که پهن‌ترین پوزه را در مقایسه با سایر تمساح‌ها دارد.
این جانور باقیمانده ای از راسته کروکودیل‌ها است که خزندگانی در دوران مزوزوئیک (۲۲۵ تا ۲۶۵ میلیون سال قبل) بودند، آنها در طول ۶۵ میلیون سال گذشته تغییرات اندکی یافته‌اند.
رودخانه سرباز مهمترین ناحیه زیست این گونه در ایران است و برخی از گاندوها نیز در رودخانه باهوکلات و کاجو قصرقند زیست می‌کنند.
گاندو جانوری بسیار خجالتی، محتاط و ترسو است و به سختی می‌توان آن را مشاهده کرد حداکثر طول این حیوان چهار تا پنج متر است اما با طول کمتر و بیشتر نیز دیده می‌شود و غذای اصلی آن به طور عمده ماهی، لاک پشت، پرندگان آبزی و لاشخورهاست.

مردم مناطق جنوبی این دیار که به حفاظت از محیط زیست خود بسیار اهمیت می‌دهند گاندو را نماد برکت و آبادانی می‌دانند و معتقدند که با هجرت و مرگ این حیوان خشکسالی و قحطی بر زندگی آنها سایه می‌اندازد بر اساس همین باور تمامی تلاش خود را برای مراقبت و بقای حیات آن به کار می‌گیرند.

بومیان در طول سالیان متمادی قلمرو تمساح پوزه کوتاه را به رسمیت شناخته و در برخی نقاط برای حفظ زیست این حیوان منحصر به فرد ایرانی گاه با ظرفی غذا به کنار برکه رفته و با در آوردن صدا این حیوان را به غذا خوردن در کنار برکه دعوت می‌کنند که این امر زندگی مسالمت آمیزی را رقم زده است.

از نکات قابل توجه بر ادعای بومیان منطقه در مظهر برکت و آبادانی بودن گاندو ایرانی این است که این حیوان با حفر کانال‌هایی که چندین متر عمق داشته و طول آنها تا ۱۵ متر می‌رسد هم پناهگاهی برای زندگی و استراحت خود در ساعت‌های گرم روز تهیه می‌کند و هم از تبخیر آب جلوگیری کرده و با ذخیره آب در کانال‌ها به حفظ آب برکه‌ها و تالاب‌ها در فصل‌های گرم و ایام خشکسالی کمک می‌کند به همین دلیل مردم بومی علاقه زیادی به این حیوان دارند و معتقدند که هر جا گاندو باشد آب فراوان است.
شهرستان سرباز به جز تمساح پوزه کوتاه از نعمات دیگری همچون کوهستانی بودن ۹۵ درصدی گستره این شهرستان با موقعیت استثنایی، وجود رودخانه و دره سرسبز به طول ۳۱۳ کیلومتر به عنوان بزرگترین و پرآب‌ترین رودخانه فصلی استان سیستان و بلوچستان با چشم اندازهای متنوع طبیعی، ساخت یکی از بزرگترین سدهای استان در انتهای رودخانه سرباز (سد پیشین) مرکز و کانون استقرار تمساح پوزه کوتاه و شکل گیری منازل مسکونی به صورت پلکانی و زیبا بنا به ضرورت به دلیل ناکافی بودن فضا در محور و حاشیه رودخانه سرباز برخوردار است که همین مواهب طبیعی سبب جذب گردشگران به این شهرستان می‌شود.
همچنین از دیگر جاذبه‌های گردشگری شاخص سرباز دره‌های سرسبز کریم آباد، دورک، بندان، گتان، سامگان و کزور، سد آشار، آبشار گراوانیگ، منطقه و دره کوه روک با آبشار دیدنی، درخت‌های کهنسال کنار نوت و دپکور، درخت قدیمی انجیر معابد یا مکر زن در پارود، غار قدیمی کزور، نخلستان و مزارع سنگ مسجد، مساجد دز، انزا، علی آباد و پیشین، سنگ نگاره‌های پیردان، سوبتگ کوه فیروز آباد، روستاهای گردشگری پیردان و لهاباد، محوطه برکه سالونکان (دامادان)، کوه‌های گردو، پسکوه، تگردکوه و کوه نیل گوران سری است.
ایرنا

  
 

کليه حقوق اين سايت متعلق به مرکز پژوهش و سنجش افکار سازمان صداوسيما است.