صفحه اصلي پايگاه مراکز  
صفحه اصلي
درباره استان
اخبار پژوهشي
اخبار پژوهشی مراکز
طرحهاي پژوهشي
مناسبتهاي محلي
مقالات
فراخوان
شخصيتهاي علمي‌فرهنگي
جاذبه هاي استاني
آلبوم تصاوير استان
معرفي مديريت‌ پژوهشي
ارتباط با ما
 
جستجو :
 
تاريخ بروز رساني :   
 1398/03/02
 
 
گزارشی از یازدهمین گردهمایی پژوهشی نجوم

1386/08/17

زمستان سرد قزوین میزبان جمع گرم پژوهشگران یازدهمین گردهمایی پژوهشی نجوم ایران بود. بیش از ۶۰ نفر از اخترشناسان حرفه‌ای ایران در این گردهمایی دو روزه شركت كردند. یازدهمین گردهمایی پژوهشی نجوم كشور ۱۸ و ۱۹ بهمن در سالن آمفی تئاتر دانشكده فیزیك دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین، مطابق سالهای قبل زیر نظر انجمن نجوم ایران(www.asi.ir)، برگزار شد. برای این همایش ۴۲ مقاله به دفتر دبیرخانه ارسال شد كه از این میان ۱۹ مقاله به صورت پوستر و سایر مقالات به صورت سخنرانی ارائه شدند. در همایش امسال كه پر بارتر از هرسال برگزار شد ۶۵ نفر از بهترین و شناخته‌شده‌ترین پژوهشگران نجوم , اخترفیزیك و كیهانشناسی كشور حضور داشتند. البته در این میان جای خالی مقاله‌ّهایی از اساتیدی چون دكتر ثبوتی , دكتر منصوری , دكتر ریاضی، دكتر راهوار، دكتر صمیمی و سایر پژوهشگرانی كه سالهای گذشته در این همایش حضور داشتند احساس می شد. علی كوهپایی ( دانش آموز سال سوم دبیرستان و برنده جشنواره خوارزمی سال ۸۵ ) جوان‌ترین پژوهشگر این همایش بود كه مقاله خود را در رابطه با جستجوی ستارگانی كه هم زمان و هم‌مكان با خورشید متولد شده‌اند, به صورت پوستر ارائه كرد. دانشگاه امام خمینی قزوین نخستین میزبان این گردهمایی پس از مركز تحصیلات تكمیلی زنجان بود. امید است در سالهای آینده سایر دانشگاهای كشور نیز پذیرای جمع گرم پژوهشگران نجوم كشور باشند.
گردهمایی امسال با خوشامدگویی گرم دكتر پورمحمد دبیر این همایش و دكتر زندیه معاون پژوهشی دانشگاه بین المللی قزوین آغاز شد. سپس دكتر قنبری، رییس انجمن نجوم ایران، با ذكر فعالیت های انجمن در طول این یك سال به تقدیر و تشكر از برگزاركنندگان و شركت كنندگان در این گردهمایی پرداخت. او همچنین خبر از احداث افلاك نمای نیشابور، بزرگترین افلاك نمای كشور، داد.
دكتر عجب شیری زاده اولین پژوهشگری بود كه مقاله خود را اراپه كرد؛ مقاله‌ای درباره رهاوردهای علمی گرفت كلی خورشید در ۹ فروردین ۱۳۸۵.دكتر عجب شیری زاده به همراه گروه پژوهشی خود ( كه از ۲۵ سال پیش تاكنون در زمینه پدیده های خورشیدی فعالیت كرده‌اند) این بار مصر را مقصد سفر قرار داد تا شاهد گرفت كامل ۴ دقیقه ای از این كشور باشد. بامداد ۹ فروردین گروه ایشان در مركز هواشناسی مصر در ۱۰ كیلومتری مرز لیبی مستقر شدند و به ثبت مراحل گرفت و بررسی تاج خورشیدی در زمان گرفت كامل پرداختند.تاج قسمتی از جو خورشید است كه دارای چگالی نسبتا كمی است. در حالی‌كه دما سطح خورشید تا ۶۰۰۰ درجه سانتیگراد می‌رسد,دمای در بخشهای بالایی فام سپهر و سپس تاج به شدت افزایش می یابد و تا یك دو میلیون درجه سانتی‌گراد می‌رسد. به این پدیده كه دلایل قطعی آن هنوز مشخص نیست گرمایش تاج می گویند. دكترعجب شیری زاده در سخنرانی خود پس از بیان عللی برای این پدیده عكسهایی از كشور مصر و آثار باستانی این كشور پخش كرد.
مقایسه الگوریتم های یافتن تهی جاها (void) در ساختار بزرگ مقیاس عالم موضوع مقاله ای بود كه دكتر اربابی به ارائه آن پرداخت. علارغم گذشت نزدیك به ۳۰ سال از نخستین كشف تهی‌جاها هنوز تعریف دقیقی از آنها كه مورد پذیرش همه كیهان شناسان باشد وجود ندارد، زیرا در مكانهایی كه در الگوریتم ها ابتدا تهی به نظر می رسند ممكن است كهكشانهای كم نور و كوتوله ای وجود داشته باشند كه با امكانات كنونی قادر به دیدن آنها نیستیم. تهی جاها بزرگترین ساختارهایی هستند كه در عالم یافت شده اند و بخش مهمی از ساختار بزرگ مقیاس عالم راتشكیل می دهند. برای دست یافتن به تعریف دقیقی از آنها نیاز به بررسی الگوریتم ها و نقشه هایی است كه تا كنون از آنها تهیه شده اند . طرح پژوهشی دكتر اربابی از مركز پژوهشهای بنیادی واقع در تهران و گروه او در دانشگاه فردوسی مشهد بازسازی آماری الگوریتم ها در یك نقشه واحد و به‌دست آوردن تعریف جامعی برای این مكان های ناشناخته بود. دكتر اربابی در پایان به اختصار درباره سایر پروژه های خود و اهداف آنها صحبت كرد.
پس از این بخش در اولین زمان پذیرایی و تنفس رسید شركت كنندگان از پوسترها بازدید كردند. سپس دومین جلسه با سخنرانی دكتر بهمن آبادی از دانشگاه صنعتی شریف در رابطه با فعالیت های رصدخانه البرز ( نخستین رصدخانه پرتوهای گامای كشور ) شروع شد.این رصدخانه با همت دكتر صمیمی, دكتر بهمن آبادی, دكتر خاكیان و جمعی از اساتید و دانشجویان بر پشت بام دانشكده فیزیك این دانشگاه احداث شده است و به بررسی آماری ذرات دارای انرژی گاما می‌پردازد. دكتر بهمن آبادی توضیحاتی در رابطه با دلایل احداث و شیوه رصد پرتوهای گاما در این رصدخانه داد.در نهایت او نتایج حاصل از این رصدها را در ۳ بخش اراپه كرد: ۱-بررسی اثر میدان مغناطیسی زمین روی ذرات گاما ۲-یافتن عللی برای ناهمسانگردی پرتوهای گاما ۳- بررسی چشمه های ایگرتEGRET.
سخنران دوم دكتر حامدی وفا از دانشگاه زنجان بود كه مقاله خود را در زمینه تفكیك و ردیابی ساختارهای سطح خورشید در تصاویر با توان تفكیك بالا و قطعه بندی این تصاویر ارائه كرد. تفكیك ساختارها در تصاویر رصدی را, قطعه بندی تصویر (Image segnement) می‌گویند. تاكنون دو روش برای قطعه بندی تصاویر خورشید پیشنهاد شده اند: ۱- روش " گسترش مرز " كه به بررسی تحول لكه های خورشیدی از تولد تا مرگ می‌پردازد. ۲-روش " تعیین محل تغییر تقعر " این روش اولین بار توسط L.H.Strous برای مطالعه جابه‌جایی های افقی ساختارهای سطح خورشید و تفكیك این ساختارها از زمینه اطراف به كار برده شد. دكتر حامدی وفا در طرح پژوهشی خود با تركیب این دو روش به روشی جدید برای مطالعه ساختارهای ریز سطح خورشید دست یافته بود.
دكتر شیخ مومنی از دانشگاه تربیت معلم سخنران بعدی بود كه مقاله خود را در رابطه با عمق اپتیكی در كوتوله های سفید با توجه به فرآیند سرد شدن و نمودارهای این اجرام ارائه داد.
پس از صرف ناهار جلسه سوم با ارائه مقاله ای درباره ناهمسانگردی های پرتوهای كیهانی و اثر میدان مغناطیسی زمین بر این ناهمسانگردی ها توسط دكتر خاكیان از دانشگاه شریف شروع شد. سخنران بعدی دكتر بیگدلی از دانشگاه شیراز بود كه به سخنرانی در رابطه با ستاره های عجیب Strange stars پرداخت. ستاره های عجیب ستاره هایی هستند می توانند هسته ای از كوارك و پوسته ای از نوترون داشته باشند(ستاره های كوارك و نوترون) یا كاملا از كوارك تشكیل شده باشند(ستاره های كواركی). كواركها دسته ای از ذرات بنیادی هستند كه در ۶ نوع تقسیم بندی می‌شوند.
مشاهده و حل منحنی سرعت شعاعی ستاره های دوتایی V۱۴۲۵cyg موضوع مقاله ای بود كه دكتر جعفری از دانشگاه مشهد به ارائه آن پرداخت.این بخش با اعلام ۴۰ دقیقه استراحت و پذیرایی از طرف دكتر عجب شیری زاده مدیر جلسه پایان یافت.
جلسه بعد با ۱۰ دقیقه تاخیر و با مقاله دكتر توابی از دانشگاه تبریز درباره بررسی و آنالیز ساختارهای خورشیدی به روش ویولت (Wavlet analysis of macro-specul ) آغاز شد. دكتر توابی در این پژوهش با استفاده از داده ها و تصاویر تلسكوپ خورشیدی Trace به بررسی ساختارهای كروموسفری سطح خورشید و امواج مغناطیسی حاصل از این ساختارها پرداخته بود. نتایج این پژوهش در قالب دو تصویر و د. نمودار نمایش داده شد كه مورد توجه قرار گرفت.
این بخش با سخنرانی دكتر نفیسی از دانشگاه بیرجند در رابطه با تحلیل مقدماتی منحنی نوری ۱۳ منظومه دوتایی از پروژه EROS پیگیری شد. ستاره‌های دوتایی گرفتی را می‌توان به ۲دو دسته دارای گرفت كلی و دارای گرفت جزئی تقسیم بندی كرد. دكتر نفیسی در این مقاله به بررسی و محاسبه شعاع , دما و سایر خصوصیات دوتایی‌های دارای گرفت جزئی پرداخت.
سخنرانی دكتر نژاد اصغر همكار دكتر قنبری از دانشگاه علوم پایه دامغان پایان بخش این جلسه بود. موضوع طرح پژوهشی او بررسی ناپایداری گرمایی بر اثر گرمایش پخش شدگی در ابرهای مولكولی بود. ابرهای مولكولی كه جو متلاطمی دارند, محل تولد بسیاری از ستارگان اند. پس بررسی دقیق این ابرها می‌تواند اطلاعات مفیدی را درباره چگونگی تولد یك ستاره در اختیار ما قرار دهد. عبور یونها از داخل ذرات خنثی باعث گرم شدن منظومه می‌شود به این پدیده گرمایش پخش شدگی می گوییم. با توجه به منحنی ها اگر ابر در دره قرار بگیرد یك حالت پایدار خواهیم داشت اما در صورت قرار گرفتن ابر در قله ناپایداری در دما به وجود می آید. دكتر نژاد اصغر در این طرح با استفاده از ناپایداری دمایی عللی برای كپه شدن ماده در ابرهای مولكولی بیان كرد.
پس از استراحتی كوتاه مدت , آخرین جلسه روز چهارشنبه با ارائه مقاله ای توسط دكترعباسی از دانشگاه دامغان درباره تحولات دینامیكی در ستاره های چرخان AP شروع شد. این ستاره ها فرم نوسانات ناموزون و میدان مغناطیسی بسیار قوی ( ۱۰۰ تا ۱۰۰۰ برابر میدان مغناطیسی خورشید) دارند. با استفاده از لرزه نگاری می توان به ساختار درونی و عامل ایجاد نوسانات در این ستاره ها پی برد كه این امر باعث به وجود آمدن شاخه جدیدی از علم به نام لرزه نگاری نجومی Astrosesmology شده است.
برنامه های روز دوم مانند روز قبل با تغییراتی همراه شد. اولین تغییر در جابه‌جایی سخنرانی ها به دلیل عدم حضور بعضی از سخنرانان صورت گرفت. دومین تغییرهم لغو برنامه گردشگری در قزوین به علت سرمای هوا بود.
نخستین سخنران روز پنجشنبه خانم دكتر داوودی از دانشگاه باهنر كرمان بود كه به ارائه مقاله ای در زمینه مطالعه ابر خوشه گیسو، یكی از منابع طیف پروتونهای بسیار پر انرژی، پرداخت.خانم داوودی در این طرح با استفاده از داده های مربوط به طیف گامای به دست آمده از ابر خوشه گیسو و مدلهای موجود شار مغناطیسی این ابر خوشه را محاسبه كرده بود.اگر طیف گاما در جایی وجود داشته باشد می‌توان انتظار داشت كه طیف پروتونی وجود داشته كه آن را ایجاد كرده است.
بررسی ساختاردینامیكی شار مغناطیده نسبیتی قرص‌های دوار در اطراف ستارگان پرجرم و سیاهچاله ها موضوع تحقیق خانم شیخ بهایی از دانشگاه فردوسی مشهد بود. قرص‌های دوار یا برافزایشی كه از منابع پر انرژی عالم هستند در اطراف ستارگان دوتایی جوان,هسته های كهكشانی و كهكشانهای مارپیچی شكل می‌گیرند.
سخنران سوم این جلسه خانم شیدایی از دانشگاه شریف بود كه مقاله ای درباره آشكارسازی بهمن های گسترده هوایی ارائه داد.بعد از این مقاله نوبت به آخرین زمان استراحت رسید و پژوهشگران مشتاق به پرسش و پاسخ درباره مقالات ارائه شده پرداختند.
بخش انتهایی روز پنجشنبه با سخنرانی های آقای محمدی از دانشگاه مازندران با موضوع " ناپایداری گرمایی در ابرهای مولكولی " و خانم نورایی از دانشگاه بیرجند با عنوان "همگرایی گرانشی عدسی های چندگانه " شروع و با مقاله آقای شاه مرادی درباره بررسی تعداد ذرات ثانویه بهمن های هوایی پایان یافت.
این گردهمایی با برنامه جانبی جلسه هیئت مدیره انجمن نجوم ایران با حضور دكتر ثبوتی كه در آخرین دقایق به جمع پژوهشگران پیوستند به اتمام رسید.
شبكه خبر كاسپین

  
 

کليه حقوق اين سايت متعلق به مرکز پژوهش و سنجش افکار سازمان صداوسيما است.