صفحه اصلي پايگاه مراکز  
صفحه اصلي
درباره استان
اخبار پژوهشي
اخبار پژوهشی مراکز
طرحهاي پژوهشي
مناسبتهاي محلي
مقالات
فراخوان
شخصيتهاي علمي‌فرهنگي
جاذبه هاي استاني
آلبوم تصاوير استان
معرفي مديريت‌ پژوهشي
ارتباط با ما
 
جستجو :
 
تاريخ بروز رساني :   
 1399/09/29
 
   
شهر :  مهاباد
نام مکان :   غار سهولان
نوع مکان : تاريخي
تاريخچه : سهولان يكي از مهمترين و كم‌نظيرترين غارهاي طبيعي كشور و از شگفت‌انگيزترين جلوه‌هاي طبيعت زيباي سرزمين آذربايجان غربي است كه از ديرباز براي ساكنان منطقه مكاني شناخته شده بود و حتي در قسمتهايي از آن از دورانهاي قبل از ميلاد، انسانها سكونت داشته‌اند. اين غار در اثر پيگيريهاي اداره كل حفاظت محيط زيست آذربايجان غربي و بر اساس مصوبه شماره 169 شوراي عالي حفاظت محيط زيست به عنوان اثر طبيعي، ملي در فهرست مناطق چهارگونه تحت مديريت سازمان حفاظت زيست درآمده است.

ـ موقعيت جغرافيايي :
غار سهولان در 46 درجه شرقي از نصف‌النهار گرينويچ و 36 درجه و 46 دقيقه عرض شمالي واقع شده است.

ـ راه دسترسي :
غار سهولان در 155 كيلومتري جنوب شرقي اروميه و 41 كيلومتري جنوب غربي شهر زيباي مهاباد و در جنوب درياچه اروميه، بر سر جاده برهان كه بطور ميانبر، مياندوآب را به شهر بوكان وصل مي‌كند بين دو روستاي عيسي‌كندي و سهولان قرار دارد و به لحاظ مجاورت با روستاي سهولان به اين نام معروف گشته است.
راه آن تا روستاي عيسي‌كندي به مسافت 37 كيلومتر از شهرستان مهاباد آسفالته و 4 كيلومتر در امتداد راه عيسي‌كندي به سهولان خاكي است.

ـ تشريح وضعيت كلي غار :
غار سهولان در دامنه رشته‌كوههايي به نام قوتور قرار دارد كه بلندترين نقطه آن در سطح درياهاي آزاد 2200 متر ارتفاع دارد، ارتفاع دهانه اصلي آن در حدود 1765 متر و ارتفاع دهانه ديگري كه در فاصله نه‌چندان دور از دهانه اصلي واقع شده در حدود 1795 متر، و ارتفاع سطح آب درياچه موجود در دل غار از سطح درياهاي آزاد 1750 متر است.
دهانه اصلي غار در اصطلاح محلي بنام كونه كوتر به معناي لانه كبوتر خوانده مي‌شود كه مركب از دو واژه كونه بمعناي روزن و كوتر به معناي كبوتر است و سبب آن انبوه كبوتراني است كه در مدخل غار و ابتداي درياچه لانه كرده‌اند.
محوطه ورودي اين مدخل در ارتفاع 7 متري از سطح جاده بصورت قطعه زمين هموار نعلي شكل و پوشيده از چمن است كه چندين درختچه نيز از دل صخره‌هاي غار بيرون زده است.
پس از طي حدود 30 متر سراشيبي تند و خطرناك به كف درياچه مي‌رسيم و با منظره استلاگميت‌ها و استلاگتيت‌هاي زيبا، كوتاه گل كلمي و پنجه‌اي روبرو مي‌شويم. دهانه ديگري كه به فاصله نه چندان دور از دهانه اصلي و در ارتفاع بالاتري قرار دارد مدخلي است تنگ و باريك و انباشته از سنگهاي فرو ريخته كه انسان بايد براي رسيدن به كف غار و درياچه، حدود 50 متر در دل كوه به سختي پايين برود. اين مدخل در اصطلاح محلي بنام كونه مالان بمعناي روزن منازل مشهور است وجود اين وجه تسميه حكايت از آن دارد كه بشر در دورانهاي مختلف در آن منزل كرده است، به استناد لايه‌هاي سفالي كه از منطقه دالان اصلي و تالار بزرگ و دهليز ورودي كونه مالان بدست آمده است اين غار در هزاره‌هاي دوم و اول قبل از ميلاد تا دوره پارتي و اسلامي و حتي زمانهايي از قرون وسطي مورد سكونت واقع شده است.
وضعيت داخلي غار با گذر از محوطه غار به دهانه آن مي‌رسيم كه ارتفاع آن از بام غار در حدود 30 متر، عرض 12متر و ارتفاع آن 9متر مي‌باشد. با گذشتن از روي سنگهاي ريزش كرده به دهانه غار به ابتداي درياچه ميرسيم كه آبي صاف و زلال با عمق متفاوت دارد وسعت اين درياچه در حدود 50 * 30 مترمربع، ارتفاع گنبدي شكل اين بخش از سطح ايستايي آب حدود 30 متر ميانگين عمق آب در حدود 12 متر مي‌باشد. درياچه اول توسط يك دالان به عرض 2 متر، ارتفاع 8 متر، طول 40 متر، ميانگين 12 متري به درياچه ديگري منتهي مي‌شود كه داراي زيبايي خاصي است اين قسمت از درياچه اولي بزرگتر است و وسعتي معادل 42 * 58 مترمربع، ارتفاع گنبدي 50 متر (تقريبي) و ميانگين عمق متعادل 11 متر را دارا است. در ارتفاع اين درياچه علاوه بر يك خشكي، شبه جزيره‌اي كه به راحتي مي‌توان بر روي آن از قايق پياده شد همچنين گلوگاهها و ايوانهاي طبيعي وجود دارد كه انتهاي آنها به صورت تونلي در طرف راست درياچه وجود دارد كه قايق پلاستيكي چهار نفره به سختي از آن عبور مي‌كند چرا كه عرض آن در بعضي از جاها به 5/1 متر مي‌رسد. ميانگين عمق اين قسمت در حدود 15 متر است اين تونل در انتها به اندازه‌اي باريك مي‌شود كه فقط يك نفر با تيوب مي‌تواند از آن عبور كرده و در نهايت به بن بست برسد. به هر حال شناسايي كامل غار نياز به تحقيقات و كاوشهاي گسترده‌اي دارد.

ـ زمين شناسي غار :
پوسته خارجي كوه (كوتر) كه غار درون آن قرار دارد از سنگهاي آذرين از نوع آندريت و بازالت پوشيده شده ولي لايه‌هاي زيرين متشكل از لايه‌هاي رسوبي از نوع مارن و ماسه سنگ است و به نظر مي‌رسد غار قبل از تشكيل در ارتفاع پايين‌تري از سطح فعلي و انباشته از آبهاي زيرزميني بوده است انحلال لايه‌هاي رسوبي سست بالاتر و سقوط آنها بر اثر فعاليتهاي زمين‌شناسي دوره كرتاسه (قريب70 ميليون سال قبل) موجب پديد آمدن غار فعلي شده كه آب بالا آمده از منافذ موجود در زيرزمين رسوخ پيدا كرده و از دل چشمه‌هاي دره پايين دست در سمت چپ جاده جاري مي‌شود و همين باعث ايستايي سطح آب درياچه شده است.
اين غار نخستين‌بار توسط ژاك دو مورگان فرانسوي مورد كاوش و بررسي قرار گرفته است. وي كه در روزهاي اول تا چهارم اكتبر سال1890 ميلادي يعني حدود 107 سال پيش از اين غار ديدن كرده است.
در خلال سالهاي جنگ جهاني دوم غار سهولان براي دومين بار توسط يك هيئت انگليسي نيز مورد
تحقيق و مطالعه قرارگرفته ولي از يادداشتها و گزارشهاي گروه تا بحال مطلبي در دست نيست، در حال حاضر مجموعه غارآبي، خشكي سهولان به مساحت 2هكتار بر اساس مصوبه شماره 169شوراي عالي محيط زيست به عنوان اثر طبيعي ـ ملي شناخته شده است. اين غار به موجب بند الف ـ ماده3 قانون حفاظت و بهسازي محيط زيست، جزو مناطق تحت مديريت سازمان محيط زيست مي‌باشد.

آدرس :  
     
     
     
 

کليه حقوق اين سايت متعلق به مرکز پژوهش و سنجش افکار سازمان صداوسيما است.