صفحه اصلي پايگاه مراکز  
صفحه اصلي
درباره استان
اخبار پژوهشي
اخبار پژوهشی مراکز
طرحهاي پژوهشي
مناسبتهاي محلي
مقالات
فراخوان
شخصيتهاي علمي‌فرهنگي
جاذبه هاي استاني
آلبوم تصاوير استان
معرفي مديريت‌ پژوهشي
ارتباط با ما
 
جستجو :
 
تاريخ بروز رساني :   
 1396/02/13
 
عنوان : شهرستان مانه و سملقان
نویسنده : خلیل باقری مشک آبادی
کلیدواژه : مانه و سملقان
توضیحات :
 شهرستان مانه و سملقان

-جغرافياي سیاسی شهرستان مانه و سملقان:

شهرستان مانه و سملقان به مركزيت شهر آشخانه در شمال غربي استان خراسان شمالي واقع شده و از شمال و شرق به شهرستان بجنورد، از جنوب به شهرستان جاجرم، از غرب به استان گلستان محدود مي­گردد. فاصلۀ مركز شهرستان مانه و سملقان تا مشهد مقدس 280 كيلومتر و تا بجنورد 40 كيلومتر است. این شهرستان با مساحت 4898 کیلومتر مربع دارای 3 شهر، 3 بخش، 6 دهستان و 133 آبادی و مکان است. جمعيت اين شهرستان در سال 1390 بالغ بر 103944 نفر برآورد شده است.



-جغرافياي طبيعي شهرستان مانه و سملقان:

شهرستان مانه و سملقان از نظر جغرافیایی به دو قسمت کوهستانی و دشتی تقسیم می­شود. بخش کوهستانی عمدتاً در جنوب و جنوب غربی شهرستان قرار گرفته و کوه­های قورخورد و حسن­بگ در این محدوده قرار می­گیرند. بخش دشتی در غرب شهرستان و محدوده­هایی در شمال و مرکز شهرستان را شامل می­شود که مراکز جمعیتی را در خود جای داده است. جریان دائمی رود اترک از بخش جنوبی این شهرستان می­گذرد. به طور کلی وجود منابع آب دائمی و خاک حاصلخیز این شهرستان را به یکی از مناطق عمدۀ کشاورزی استان تبدیل کرده است. رطوبت نسبی بالا و چشمه­های جوشان باعث ایجاد جنگل­های انبوه و مراتع سرسبز در نوار جنوبی شهرستان و دامنه­های رشته کوه­یامان داغی شده است.



-پيشينه تاريخي شهرستان مانه و سملقان:

وجود منابع سرشار طبیعی در شهرستان مانه و سملقان از دیرباز جمعیت­های انسانی را به خود جذب نموده و باعث پرورش فرهنگ­های درخشان در منطقه شده است. وجود آثار تاریخی از دوره­های پیش از تاریخ تا دوره معاصر در بخش­های مختلف این شهرستان گویای استقرار مداوم بشر در این خطه است. بر اساس پژوهشهای باستان شناسی بخش­هایی از شهرستان مانه و سملقان برای نخستین بار در حدود هشت هزار سال پیش مسکونی شده که آثار آن را می­توان در تپه قلعه خان در دشت سملقان مشاهده کرد. این شهرستان طی دوره هخامنشی به عنوان بخشی از شهربانی پارت مطرح بوده و طی دوره­های اشکانی و ساسانی نیز بسیار مورد توجه بوده است. پراکندگی محوطه­های استقراری، قلعه­های تدافعی، مراکز مذهبی و نیز کشف سکه­های دورۀ ساسانی در بخش­های مختلف شهرستان گواه این مدعی است.

تپه قلعـه خان

شماره ثبت در فهرست آثار ملي : 1421

موقعیت: شهرستان مانه و سملقان، روستای رسالت(قلعه خان)

تپه قلعۀ خان یکی از بزرگترین و مهم­ترین استقرارگاه­های پیش از تاریخ در شهرستان مانه و سملقان است که سابقۀ استقرار در آن به دورۀ نوسنگی، حدود هشت هزار سال قبل، می­رسد و زندگی در آن تا دورۀ ساسانی ادامه داشته است. بعلاوه آثاری از استقرار در دوره­های مختلف اسلامی نیز در این تپه کشف شده است. كاوشهاي باستان شناسي در این تپه منجر به کشف بقایای یک قلعه بزرگ دورۀ ساسانی و مقدار زیادی خمره سفالی و اشیاء باستانی دیگر شد که امروزه در موزۀ باستان شناسي (عمارت مفخم) در مرکز استان نگهداری می­شوند.

مجموعه اسپـاخو

شماره ثبت در فهرست آثار ملي : 1579

موقعیت: شهرستان مانه و سملقان، روستای اسپاخو

مجموعه تاريخي اسپاخو در روستايي به همين نام و در 61 کيلومتري جنوب غرب شهر آشخانه، مرکز شهرستان مانه و سملقان قرار دارد. در مجموعۀ تاريخي اسپاخو تاکنون 14 اثر و محوطه تاريخي شامل بناي اسپاخو، قلعه شهر سوخته، معدن تاريخي، ساختار هاي آرامگاهي، قلعه ساساني، محوطه اسپاخو، حمام، راه قديمي، محوطه ساساني، رشته قنات هاي قديمي، محوطه اسلامي و محوطه چشمه علي اصغر شناسايي شده است. مهمترين و شاخص ترين اثر اين مجموعه بناي سنگي اسپاخو است که بر سطح تپه اي نسبتاً بلند در جنوب روستاي امروزي اسپاخو قرار دارد. اين بنا با جهت طولي شرقي- غربي از دو فضاي متفاوت تشکيل شده است: فضاي مربع شکل زير گنبد که فضاي اصلي است (تالار) و فضاي مستطيل شکل ايوان. ابعاد کلي بنا 50/12×40/21 متر است و در مجموع مي توان ساختار بنا را به دو بخش گنبدخانه و ايوان تقسيم نمود. به طور کلی ويژگي هاي برجسته معماري بناي اسپاخو ترکيبي از عناصر و سبک هاي معماري بناهاي دوران تاريخي ايران و بویژه دوران ساساني است. با توجه به قرار گرفتن اين مجموعه تاريخي در نزديکي جاده گرگان به بجنورد، مهمترين هدف در برنامه هاي پژوهشي اين مجموعه تاريخي، کاوش هاي باستان شناسي و تبديل مجموعه به يک سايت موزه فضاي باز جهت معرفي جاذبه هاي تاريخي استان و جذب گردشگر تاريخي است.

آرامگاه امامزاده قاسم بازارقارناس

شماره ثبت در فهرست آثار ملي : 11129

موقعیت: شهرستان مانه و سملقان، روستای بازار قارناس

آرامگاه امامزاده قاسم یکی از یادمانهای مذهبی-تاریخی دورۀ قاجار در شهرستان مانه و سملقان است. ایوان ورودی در ضلع شرقی قرار دارد و سقف آن با قوس گهواره­اي بزرگی پوشش داده شده که در طرفين آن دو گلدسته با ارتفاع 8 متر ساخته شده است.

آرامگاه امامـزاده دلاور

موقعیت: شهرستان مانه و سملقان،2 كيلومتري شمال شهر آشخانه

آرامگاه امامزاده دلاور يا محمد ديباج از بقاع متبرکه شهرستان مانه و سملقان است که به دلیل نوسازی­های مکرر تاریخ ساخت آن دقیقاً معلوم نیست. روایت شده که امامزاده دلاور یکی از نوادگان امام رضا (ع) بوده است.
دریافت فایل
 

  
 

کليه حقوق اين سايت متعلق به مرکز پژوهش و سنجش افکار سازمان صداوسيما است.