صفحه اصلي پايگاه مراکز  
صفحه اصلي
درباره استان
اخبار پژوهشي
اخبار پژوهشی مراکز
طرحهاي پژوهشي
مناسبتهاي محلي
مقالات
فراخوان
شخصيتهاي علمي‌فرهنگي
جاذبه هاي استاني
آلبوم تصاوير استان
معرفي مديريت‌ پژوهشي
ارتباط با ما
 
جستجو :
 
تاريخ بروز رساني :   
 1397/02/29
 
عنوان : آئین های ماه رمضان و ماه شوال نزد قوم کرمانج خراسان شمالی
نویسنده : زهرا حاتمی ثالث
کلیدواژه : رمضان ماه رمضان خراسان شمالی قوم کرمانج
توضیحات :
 آئین های ماه رمضان و ماه شوال نزد قوم کرمانج خراسان شمالی
بیدارباش سحری با چاوش خوان ها و تشت های مسی
در زمان های گذشته تشخیص زمان دقیق سحری به دلیل نبود امکانات مشکل بود بنابراین افراد از طریق حرکت ستاره ها زمان سحر را تشخیص می دادند.عشایر و کوچ نشینان و چوپان های خراسان شمالی چون بیشتر وقت خود را در بیابان سپری می کردند از این روش برای تشخیص سحری استفاده می کردند و در هنگام سحر نیز افراد خوش الحان با چاوش خوانی مردم منطقه را برای خوردن سحری بیدار می کردند.
درمناطقی که چاوش خوان وجود نداشت افراد با کوبیدن بر تشت های مسی که به اعتقاد آنان موجب ایجاد فضایی معنوی شده و آرامشی خاص به فضا می بخشید مردم را به عبادت کردن و خوردن سحری دعوت می کردند که این روش هم اکنون نیز در برخی مناطق دور افتاده استان انجام می شود.
ماه رمضان در بین قوم کرمانج
در گذشته های نه چندان دور نوع غذاها در افطار مردم خراسان شمالی متناسب با فصل های سال تغییر می کرد به گونه ای که در فصل بهار غذاهایی هم چون فتیر مسکه، آش رشته و سایر استفاده می کردندیارمه ازدیگر غذاهای مرسوم در فصل بهار ویژه ماه مبارک رمضان بودکه از گندم نیم دانه، گوشت قورمه، روغن زرد و ادویه ها تهیه می شد.
یارمه در میان 'کرمانج' ها نیز رسم بود افرادی که تازه به سن شرعی روزه داری می رسیدند در هنگام افطار توسط بزرگ تر خانواده هدیه و چشم روشنی دریافت می کردند، افرادی هم که به سن روزه داری نرسیده اما به دلیل علاقه به این فریضه الهی روزه می گرفتند نیز از سوی بزرگ ترهای فامیل جایزه دریافت می کردند.
دادن افطاری توسط بزرگ ترهای فامیل و دعوت از کوچک ترها از دیگر رسوم رایج در میان مردم این منطقه بود و پخت حلیم در ایام ماه رمضان در قهوه خانه و کافه ها و توزیع آن و پخت زولبیا و بامیه و پشمک توسط قنادی ها از دیگر غذاها و شیرینی های ویژه این ایام بود که هنوز نیز رواج دارد.
صله ارحام رمضانی در بین قوم کرمانج
دیدو بازدیدو سرکشی از یکدیگر و عیادت از مریض از جمله کارهایی است که مردم بعد از افطار انجام می دهند.کمک به محرومان و بردن افطاری برای آن ها در طول ماه مبارک رمضان و به ویژه در شب های احیاء از دیگر آیین های مرسوم بین مردم کرمانج است.
در آیین بزرگداشت شب های قدر مردم استان از قاریان قرآن، بزرگان و ریش سفیدان محل، اقوام و خویشان و افراد نیازمند دعوت می کنند تا در مراسم احیاء داری آن ها شرکت کنند و بعد از افطار به خواندن قرآن، برگزاری مجلس روضه، دعا و نیایش ادامه می دهند و این مراسم تا اذان صبح ادامه دارد.
یکی از رسومی که در شب های قدر انجام می شود شب زنده داری با قرائت قرآن، خواندن دعاهای جوشن کبیر و سایر ادعیه و قرآن به سر گرفتن است.مردم این استان با فرهنگ های مختلف قبل از ماه مبارک رمضان همچون عید نوروز خانه تکانی می کنند و همه چیز را تمیز و پاک می کنند و مساجد و حسینیه ها را نیز به صورت دسته جمعی غباروبی و تمیز می کنند.
در چند دهه گذشته مردم این استان قبل از ماه مبارک رمضان یک روحانی را به مسجد و حسینه محله خود یا روستا دعوت می کردند که آن روحانی در آن ماه در آن مکان مستقر می شد و از ابتدای این ماه مبارک تا روز عید فطر برای مردم در خصوص آداب این ماه، واجبات و سایر موارد صحبت و سخنرانی می کرد .
یکی از آداب و رسوم مردم کرمانج این است که در مساجد در روز های احیا نماز های 100 رکعتی برگزار می شود که این امر بعد از افطار تا سحر انجام می شود.در خصوص سایر مراسم های احیا نیز هیات های مذهبی در این روز ها دسته روی می کنند و همچنین آیین های تعزیه خوانی نیز وجود دارد که یکی از تعزیه معروف در این روز تعزیه قنبر بود که در خصوص شهادت حضرت علی (ع) است و استقبال زیادی نیز داشت که این امر در قبل از انقلاب ممنوع اعلام شد اما بعد از انقلاب دوباره رونق گرفت و هم اکنون نیز تعزیه خوانی در این استان داریم. افطار تا سحر مردم با برگزاری آیین هایی همچون دوره های قرآن در خانه ای جمع می شدند و تا آخر ماه مبارک رمضان قرآن کریم را چند بار ختم می کردند که هم اکنون نیز این آیین در بین کرمانجهای استان وجود دارد.
افطاری دادن
این رسم زیبا نیز از قدیم در بین مردم کرمانج استان رواج داشت و در شب های احیا به اوج می رسید که هم اکنون نیز این سنت حسنه در بین مردم وجود دارد.
کرمانج های خراسان شمالی و هدیه دادن
فارغ از رسوم یکسانی که کرمانج های خراسان شمالی با دیگر اقوام دارند (همانند نظافت منازل و مساجد و …)، هدیه دادن در آستانه ماه مبارک رمضان یکی از رسوم تقریبا منحصر به فرد این قوم است.
هدیه دادن به نوجوانانی که تازه به سن تکلیف رسیده‌اند و می‌خواهند برای نخستین بار روزه بگیرند از دیرباز در میان خانواده‌های کرمانج خراسان شمالی مرسوم بوده است. این هدیه در واقع تشویق کوچک‌ترها برای شروع روزه گرفتن در ماه رمضان بوده و غالبا توسط بزرگ خانواده به نوجوانان اهدا می‌شود. یکی دیگر از رسوم کرمانج های خراسان شمالی ذبح گوسفندی است که از ماه‌های قبل، مخصوص ذبح برای این ماه نگهداری و پروار شده است. پس از ذبح گوسفند بانوان خانه تقریبا تمام گوشت آن را «قورمه» درست می‌کنند یعنی گوشت را در روغن پخته و آن را برای پخت غذا در روزها و شب‌های ماه رمضان آماده می‌کنند.
ماه دیدن(قوم کرمانج)
روز آخر ماه رمضان،. بعد از غروب روز آخر ماه رمضان و ظهور سرخى در مشرق و ناپديد شدن آن، جمع زيادى از جوانان، ميانسالان و پيرمردها با حال و حوصله در اطرف روستاها، بالاى بلنديها و تپه ها كه روستاها را احاطه كرده است، مى روند تا هلال ماه شوال را رويت كنند. هر فردى از گروه با تمام توان و چشم عادى تلاش مى كنند تا ماه را رؤيت كنند و افتخار اعلام عيد فردا، نصيب او گردد.
وقتى يكى از آن جمعى كه براى يافتن ماه روى تپه هاى روستا رفته اند، ماه را ببيند خيلى خوشحال مى شود و با خوشحالى و لبخند خبر مى کنند كه ماه را ديده است. اطرافيان آن فرد، نيز سعى مى كنند با راهنمايى او، ماه را پيدا كند و وقتی چند نفر ماه را ديدند، با قاطعيت مى گويند فرداى آن شامگاه عيد است و اوّل شوال. بسيارى از آن جمع وقتى ماه نو را، خصوصاً ماه شوال را، مى بينند خوشحال مى شوند، خداوند متعال را سپاس مى گويند كه ماه تمام شده را به خير و خوبى سپرى نموده اند و از خداوند در خواست مى كنند كه ماه نو را براى خانواده و اهل روستا و شهرشان مبارك گرداند.
یکی از اعیاد بزرگ کردهای خراسان شمالی عید فطر است. در این روز مردم لباس نو می پوشند و پس از 30 روز روزه داربودن درمساجد جمع می شوند و نماز عیدفطر برپا می دارند و فطریه می دهند و پس از آن به خانه مراجعت می کنند و سپس همراه خویشان و اقوام خود به مکانهای تفریحی و یا امامزاده ها می روند و این روز را در کنار هم به خوشی می گذرانند.
دریافت فایل
 

  
 

کليه حقوق اين سايت متعلق به مرکز پژوهش و سنجش افکار سازمان صداوسيما است.