صفحه اصلي پايگاه مراکز  
صفحه اصلي
درباره استان
اخبار پژوهشي
اخبار پژوهشی مراکز
طرحهاي پژوهشي
مناسبتهاي محلي
مقالات
فراخوان
شخصيتهاي علمي‌فرهنگي
جاذبه هاي استاني
آلبوم تصاوير استان
معرفي مديريت‌ پژوهشي
ارتباط با ما
 
جستجو :
 
تاريخ بروز رساني :   
 1398/05/30
 
شهر :  روستاهای خراسان جنوبی
نام مناسبت : علم بندان و علم گردانی
زمان اجرا :  محرم 
آداب و رسوم : مراسم علم‌ بندان یا علم ‌بند در بیرجند و روستاهای این شهرستان در روزهای مختلف دهه نخست محرم از جمله روز اول، دوم، سوم، چهارم و هفتم انجام می ‌شود.
این مراسم نسل به نسل از پدر به پسر بزرگتر خانواده انتقال می‌ یابد و در برخی از مناطق هرکدام از علم‌ها علاوه بر اینکه دارای صاحبی موروثی است دارای علم ‌گردانی موروثی نیز هست.
از روز علم بندان تا پایان مراسم عزاداری در عصر عاشورا، علم گردانان علم‌ها را دور روستاها و شهرها می‌‌چرخانند و برای صحت و سلامتی اهالی منزل و شادی مردگان آنان ذکر فاتحه سر می ‌دهند.
آمدن علم‌ها به منزل در برخی از روستاها بسیار خوش یمن است، بنابراین اهالی مواظب هستند در این چند روز علم‌ها به درب منازل آنان آمده و برای لحظاتی جلوی منزل آنان توقف کنند.
مراسم علم‌ گردانی که همان حمل علم به درب منارل مردم است در شهرها اغلب در نیمه نخست و در روستاها در نیمه دوم دهه اول محرم برگزار می ‌شود.
در این مراسم علم‌ها را به در خانه برده و برای صاحبخانه فاتحه می‌خوانند و او نیز به علم‌گردان‌ها گندم و پول و خوار و بار می‌دهد.
حضور مردم مشتاق در این مراسم و ادای نذورات آنان بیانگر عشق و ارادت خالصانه آنان به حضرت اباعبدالله الحسین (ع) و یاران با وفایش است.


روستای درخش یکی از روستاهای ‌خراسان جنوبی است که هنور مراسم علم بندان و علم گردانی در آن همچون گذشته با شور و حال خاصی برگزار می شود.


علم بندان در این روستا در روز چهارم محرم الحرام انجام می شود و سپس علم بندها در مسجد جامع درخش گردهم می آیند و علم ها تا عصر عاشورا همراه عزاداران در مراسم حضور دارند.



در این روستا هر کدام از علم ها به نام یکی از ائمه اطهار (ع) نامگذاری و برپا می شود. دوازده علم به نام دوازده امام و دو علم به نام حضرت فاطمه زهرا (س) و قمر بنی هاشم آقا ابالفضل العباس (ع) طی مراسم خاص با پارچه هایی به رنگهای مختلف و زیبا پوشانده می شود.


نگهداری طوق بالای علم در طول سال در این روستا بر عهده علم گردان است. علم گردان در طول مراسم حراست و مواظبت از علم را بر عهده دارد. به اعتقاد اهالی روستای درخش اگر علم دچار خسارت شود و یا بر زمین بیفتد توسط صاحب علم باید قربانی داده شود در غیر اینصورت برای خانواده صاحب علم اتفاق ناگواری در طول سال رخ خواهد داد.



از روز چهارم محرم تا پایان مراسم عزاداری در عصر عاشورا علم گردانان علم ها را دور ده می چرخانند و برای صحت و سلامتی اهالی منزل و شادی مردگان آنان ذکر فاتحه سر می دهند.


گفتنی است، در این مراسم پس از عزادری و عرض ادب کردن به سرور و سالار شهیدان حاضرین در جلسه دست به دعا بلند کرده و به گناهان خود اعتراف نموده و از درگاه احدیت طلب عفو و رحمت می نمایند.


در حال حاضر مراسم علم‌ بندان در شهر بیرجند در شب نخست ماه محرم در هیئت محبان الزهرا(س) با حضور تعدادی از مردم و به ویژه سادات که به سادات علم ‌دار معروف هستند برگزار می ‌شود.


در این مراسم ابتدا مجلس روضه‌ خوانی در داخل حسینیه هیئت برگزار می‌ شود و بعد از آن تعدادی از سادات به همراه علم‌ها در حالی که چاووشی می ‌خوانند به داخل حسینیه می‌ روند و علم را می‌ بندند و دیگران نوحه ‌خوانی می ‌کنند.


پس از بستن علم یکی از سادات آن را برداشته و دور حسینیه می ‌چرخاند و سپس در اطراف علم سینه می‌زنند که به آن "حسن – حسین" گفته می‌ شود و در پایان علم‌ها را در جای ویژه نصب می‌ کنند.
تاريخچه :
    
 
     
 

کليه حقوق اين سايت متعلق به مرکز پژوهش و سنجش افکار سازمان صداوسيما است.