صفحه اصلي پايگاه مراکز  
صفحه اصلي
درباره استان
اخبار پژوهشي
اخبار پژوهشی مراکز
طرحهاي پژوهشي
مناسبتهاي محلي
مقالات
فراخوان
شخصيتهاي علمي‌فرهنگي
جاذبه هاي استاني
آلبوم تصاوير استان
معرفي مديريت‌ پژوهشي
ارتباط با ما
 
جستجو :
 
تاريخ بروز رساني :   
 1398/05/30
 
شهر :  روستای درخش درمیان
نام مناسبت : سنگ زنی
زمان اجرا :  محرم 
آداب و رسوم : طبق یک سنت دیرینه مردم متدین دیار خراسان جنوبی در روز پنجم ماه محرم با برگزاری آیین سنتی و قدیمی سنگ زنی ارادت خود را نسبت به خاندان اهل بیت و ساقی کربلا نشان می‌دهند.

سنگ زنی كه با نام های ديگری مانند كَرب زنی(در بعضي از نقاط گيلان و مازندران) و چَق چَقي زنی (نائين و محمديه استان يزد) بعنوان يكی از مجموعه روش های عزاداری، به شيوه ای گفته می شود كه اجرا كنندگان اين مراسم درحين خواندن مرثيه در سوگ امام حسين (ع) همراه با ريتم خاص نوحه، با زدن دو تكه چوب دايره ای شكل به يكديگر همراه با حركت های همگون و ريتميك به عزاداری می پردازند.

گر چه وجه اشتراك اين مراسم در تمامی نقاط استفاده از دو تكه چوبی است كه به هم می‌زنند. اما در اجرا و زمان آن تفاوت های قابل توجهی به چشم می خورد.
در روستای درخش از توابع شهرستان درمیان كه مجری اين آيين سنتی – مذهبی هستند اين مراسم راحكايت سوگواری و عزاداری قوم بنی اسد می‌دانند كه پس از واقعه روز عاشورا به كربلا می‌رسند و وقتي با پيكرهای بی سر و پاره پاره امام حسين(علیه السلام) و يارانشان مواجه می‌شوند به نشانه عزاداری سنگ‌هايی را بر می‌دارند و به سر و صورت خود می‌زنند.
در آئین «سنگ‌زنی» که فقط در شهرستان درمیان، روستای درخش برگزار می‌شود، دو تکه چوب استوانه‌ای هشت سانتی‌متری که بیشتر از چوب درخت عناب یا گردو ساخته می‌شود و نخی از آن عبور کرده است، پشت دست سنگ‌زنان قرار می‌گیرد و با کوبیده شدن روی یکدیگر، صدای سنگ ایجاد می‌شود.
روستای درخش خراسان جنوبی هشت نفر سنگ‌زن دارد که این کار را از پدران‌شان آموخته‌اند و پس از درگذشت پدر، فرزند ذکور ورثه به جای پدر در سنگ‌زنی شرکت می‌کند. این هشت نفر سنگ‌زن از میان خود، یک نفر را به‌عنوان آخوند (نوحه‌خوان) انتخاب می‌کنند و این سمت بعد از او، به پسر بزرگش می‌رسد و اگر سن او کم باشد، برادر آن شخص مسئولیت را برعهده می‌گیرد.
نوحه خوان در این میان نقش مهمی بر عهده دارد. حلقه‌های معرفت عزاداران با ریتم میان دار انرژی می‌گیرند و نمایش مطلوب‌تری از خود بر جای می‌گذارند.
این آئین از شب پنجم محرم همراه با هیئت و با همان آهنگ نوحه، سینه‌زنی یا زنجیرزنی انجام می‌شود. آئین سنگ‌زنی روستای درخش بیرجند یکی از آئین عزاداری است که مداحان برای این مراسم نوحه خاصی می‌خوانند.

در شب پنجم ابتدا علم‌چی‌ها از مسجد خارج می‌شوند و پشت سرشان دسته‌ سنگ‌زن‌ها قرار دارند، دسته سینه زن‌ها و زنجیرزن‌ها پشت سر سنگ‌زن‌ها قرار می‌گیرند و به همین ترتیب به میدان روستا می‌روند و نوحه‌خوانی کرده و به مسجد بر می‌گردند.

مراسم سنگ‌زنی درخش به شماره 626 - 22/9/91 در فهرست میراث معنوی کشور به ثبت رسیده است.
تاريخچه : موضوع تعيين و تشخيص پيشينه تاريخی و خاستگاه مراسم سنگ زنی و شكل گيری آن هنوز در پرده ای از ابهام باقی مانده است. از آنجا كه شيوه برگزاری اين مراسم در نقاط مختلف كشور طيف گسترده ای را در بر می گيرد و سند مكتوب و مستندی در اين مورد در هيچ يك از محل‌های برگزار كننده وجود ندارد. به ناگزير هر يك از مردم برگزار كننده اين مراسم بنا به اقوال شفاهی در پيدايش و فلسفه برگزاری آن سخن می‌گويند.
    
 
     
 

کليه حقوق اين سايت متعلق به مرکز پژوهش و سنجش افکار سازمان صداوسيما است.