صفحه اصلي پايگاه مراکز  
صفحه اصلي
درباره استان
اخبار پژوهشي
اخبار پژوهشی مراکز
طرحهاي پژوهشي
مناسبتهاي محلي
مقالات
فراخوان
شخصيتهاي علمي‌فرهنگي
جاذبه هاي استاني
آلبوم تصاوير استان
معرفي مديريت‌ پژوهشي
ارتباط با ما
 
جستجو :
 
تاريخ بروز رساني :   
 1398/05/30
 
شهر :  
نام مناسبت : لباس ترکمن (مردان و زنان )
زمان اجرا :   
آداب و رسوم : - دون يا معروف به قرمز دون :
لباس محلي مردان تركمن بوده، جنس آن ابريشم قرمز تيره ویا راه راه مشكي بوده و یارنگ شتری و نوع سوزن دوزي آن قيطان دوزي بوده كه با عرض 2 سانت و به رنگ مشكي و قرمز در كناره ها و سرآستين لباس دوخته مي شود، محل پوشش این نوع لباس تركمنی بيشتر در مراسم اسب دوانی بوده و مردان تركمن با اين لباسها از دور به صورت فرش آذين شده در رنگهاي مختلف به نظر مي رسند .
2- اچمك:
اين نوع لباس از دو بخش بيروني و داخلي تشکیل شده است بخش بيروني آن از پارچه هاي مشكي معمولي كه روي آن طرحهايي به شكل لوزي از رنگ هاي متفاوت و از جنس ابريشم در حاشیه ها و سر آستین درست شده و داخل آن كلاً از پوست بره و عموماً از پوست بره هاي مشكي استفاده مي شده كه سطح صاف پوست زير پارچه مخفي و سطح پرزدار پوست كاملاً مشخص مي باشد. اين نوع لباس را مردان در فصل پاييز و زمستان مي پوشند.
در بخش لباسهاي زنان تركمن شايد بتوان گفت كه اكثر اين لباسها خيلي شبيه به هم مي باشد ولي هركدام از آنها داراي شكلها، طرحها، نقشها و كاربردهاي خاص خود را دارد. كه شنيدن و ديدن هر كدام از آنها در نوع خود بسيار جالب بوده و خالي از لطف نيست.
لباس زنان:
1- چاوك: اين نوع لباس بسيار شبيه مانتوهاي امروزي بوده ولي با اين تفاوت كه 1: اولاً اين نوع لباس جلوباز بوده 2_ پارچه آنها ابريشم عموماً به رنگ قرمز 3- وجود يك لايه يا آستر زير پارچه 4- سوزن دوزي با عرض 4 الي 5 سانت در حاشيه ها و سرآستين از تفاوت هاي اساسي آن مي باشد
2- كولته: اين لباس همانطوريكه از اسمش پيداست شبیه كوت بوده چرا كه از چاوك كوچكتر و از كوت هاي امروزي كمي بزرگتر مي باشد. اين لباس با كمي تغييرات روي آن در دو حالت قابل استفاده مي باشد. يكي بصورت آويز روي دوش در مجالس و ديگر اينكه انداختن آن روي كلاه .
جنس اين نوع لباس ابريشم به رنگ قرمز بوده و عرض سوزن دوزي اين نوع لباس در حاشيه ها و سرآستين و كتاره ها بيشتر از چاوك مي باشد


3- چلپي: زيباترين لباس سوزن دوزي تركمن كه در نوع خود بسيار زيبا بوده و از تنوع و ظرافت خاصي برخوردار مي باشد. چلپي نام دارد. اين لباس از جنس ابريشم و تماماً سوزن دوزي بوده بطوريكه يك قسمت از آن خالي نمي باشد و با ريشه هاي سفيددر وسط آن بر سر كلاه يا سر مي اندازند وآستينهاي آن با يك نوار سوزن دوزي شده در پشت به هم متصل مي باشند.
اين لباس را در مراسم ازدواج و براي عروس مي پوشانند و گران قیمت ترین لباس ترکمنی محسوب می شود بطوريكه يك نفر سوزن دوز ماهر در طي 6 ماهه مي تواند سوزن دوزي آن را به اتمام برساند و به علت ارزش قيمت بالاي آن معمولاً اين لباس را درمراسم ازدواج اجاره مي نمايند .
4- یلك: تنها لباسي است كه معمولاً با زيورآلات و سكه تزئين مي نمايند و بر سرمي اندازند یلك مي باشد. جنس آن هم ابريشم و كاربرد استفاده آن امروزه نسبت به قبل كمتر شده وكمتر كسي معمولاً از آن استفاده مي نمايند اين نوع لباس را بيشتر زنان بالاي 40 سال مي پوشند .

5- یالق: امروزه زنان تركمن به جهت بالابودن قيمت پارچه هاي ابريشمي معمولاً از پارچه معمولي بازار استفاده مي نمايند در اين لباس زنان تركمن اصالت پوشش آن را حفظ نموده تنها جنس پارچه را تغيير دادند و با ريشه هاي بسيار زيبا حاشيه هاي آن را تزئين نموده و بر روي كلاهي كه در سر قراردارد مي پيچند.
اما زيباترين لباس تركمن كه نشان از اصيل بودن آنها دارد و پوشش يك زن را بصورت كامل بيان مي نمايد . انواع لباسهاي درائي مي باشد كه منجمله از آنها:

1-دارائي یالق: ظريفترين و سبك ترين لباس تركمن كه با دار مخصوص ابريشم بافي تهيه مي شود اين لباس است همانند یالق بوده ولي جنس آن از ابريشم درجه يك می باشد . كليه مراحل آن بصورت دستي انجام مي شود و با ريشه هاي بزرگتر از بالق تزئين و بر سر و روی كلاه مي گذارند.



2-دارائي كوئيك: اين نوع لباس پوشيدني بوده و بيشتر به رنگ قرمز و بندرت به رنگ سبز با راه راه هاي زرد رنگ به عرض 2 سانت در فواصل مختلف اين لباس مشاهده مي شود و معمولاً بافت اين نوع پارچه با عرض 40 سانت و طول 8 مي باشد كه با اين ابعاد مي توان يك لباس زنانه تركمن كه به دارائي كونيك معروف است درست كرد .

1- دارائي چاوك: اين لباس شبيه چاوك بوده با اين تفاوت كه سر آستين و كناره هاي آن سوزن دوزي نمي باشد و بجاي آن در طرف راست و چپ بيشتر از زيورآلات استفاده مي نمايند . تفاوت ديگر آن با چاوك در اين است كه چاوك عموماً با يك رنگ(قرمز) بصورت یکدست بافته می شود ولي دارائي چاوك عموماً از چند رنگ و بيشتر زرد مي باشد و بيشترين پوشش زنان در مراسم عروسي از لباسهايي مثل دارائي يالق ، دارائي كوئيك و دارائي چاوك مي باشد .
پژوهشگر حامیه ذوقی

تاريخچه :
    
 
     
 

کليه حقوق اين سايت متعلق به مرکز پژوهش و سنجش افکار سازمان صداوسيما است.