صفحه اصلي پايگاه مراکز  
صفحه اصلي
درباره استان
اخبار پژوهشي
اخبار پژوهشی مراکز
طرحهاي پژوهشي
مناسبتهاي محلي
مقالات
فراخوان
شخصيتهاي علمي‌فرهنگي
جاذبه هاي استاني
آلبوم تصاوير استان
معرفي مديريت‌ پژوهشي
ارتباط با ما
 
جستجو :
 
تاريخ بروز رساني :   
 1398/03/02
 
   
نام و شهرت : میرزا محمدحسین سیفی قزوینی عمادُالكُتّاب
تحصيلات :  
کتب :
تحقيقات :
زمينه فعاليت :
سوابق کاري : تولد و وفات: (۱۲۴۰ -۱۳۱۵) شمسی
محل تولد: مشخص نیست.
شهرت علمی و فرهنگی: خطاط ، ‌ نقاش و شاعر
ملقب به عمادالكتاب. در طایفۀ‌ سیفی قزوینی به دنیا آمد و بیشتر عمر خود را به نوشتن و تعلیم خط گذرانید. وی ابتدا خوشنویسی را با نسخ‌نویسی آغاز كرد و سپس به خط نستعلیق روی آورد و پیرو شیوۀ میرزا رضای كلهر شد ، طوری‌كه او را به‌‌‌‌عنوان كامل‌كننده شیوۀ كلهر نام می‌برند. عمادالكتاب نه تنها در خط نسخ و نستعلیق استادی توانا بود ، بلكه شكسته و ثلث را نیز در كمال زیبائی می‌نوشت و با نقاشی سیاه قلم و آبرنگ نیز آشنائی داشت. عمادالكتاب با كمیتۀ مجازات همكاری داشت و تحریرات بیانیه‌های كمیته به خط او بود. وی قبل از دورۀ مشروطیت جزء كاتبان وزارت انطباعات و در دورۀ‌ سلطنت احمدشاه قاجار ، مدتی در وزارت داخله ، منشی و همان اوقات معلم مشق خط سلطان احمدشاه نیز بود. در چند سال اواخر عمر نیز در دربار پهلوی سمت خوشنویس ی مخصوص داشت. وی قریحۀ شاعری نیز داشت و گاهی شعر می‌سرود. آثار خوشنویسی عمادالكتاب قطعات مختلف سیاه مشق است و همچنین یك دوره "رسم‌المشق" كه برای نو آموزان دبستان‌ها و دبیرستان‌ها تألیف كرد و به چاپ رساند. وی شاگردان بسیاری داشت ، از جمله علی منظوری ، ملك‌الخطاطین ، حسن زرین‌خط ، علی اكبر كاوه و ابراهیم بوذری كه هر یك به‌ مقام استادی رسیده‌اند. عمادالكتاب در تهران می‌زیست و در همان‌جا درگذشت و در امامزاده عبدالله دفن شد. از دیگر آثار او: كتیبه سر در مدخل سپهسالار و لوحه‌ای بر آرامگاه فردوسی در طوس؛ یك نسخه "شاهنامۀ" فردوسی در ۱۳۳۶ ق؛ یك نسخه "نامۀ دانش‌وران" ناصری در ۱۳۱۸ ق؛ نسخۀ نفیس "ترجیع‌بند" هاتف. از دیگر قطعات وی در "احوال و آثار خوشنویسان " به‌ آنها اشاره شده است. از آثار نقاشی وی:‌ تصویر یكی از حواریون حضرت مسیح كه به خط شكسته و تعلیق زیبا ، با رقم:‌ "در ماه رمضان هزار و سیصد و سی... العبد عمادالسیفی قزوینی"؛ تصویر سیاه قلمی كریم‌خان زند كه كلاه مخصوص به سر نهاده است؛ تصویر دستی كه طرز صحیح قلم به‌دست گرفتن و خط نوشتن را نشان می‌دهد... ، با رقم: "عمادالسیفی"؛ تصویر خود نقاش به سیاه قلم... ، با رقم: "صورت عمادالكتاب سیفی كه به‌دست خود ساخته است". میرزا محمدحسین سیفی قزوینی در قزوین به دنیا آمد. پدرش قباله‌نویس بود و مادرش از سادات سیفی قزوین، و به این مناسبت (سید بودن مادر)، میرزا نامیده شد. مدتی نزد میرزا محمدعلی خوشنویس خط آموخت. در چهارده‌سالگی برای كار نزد تاجری از اهالی شیروان به بادكوبه رفت. در شانزده‌سالگی پای پیاده راهی عتبات شد و سه سال در كاظمین ماند واز راه نوشتن زندگی كرد. می‌گویند آن‌قدر معیشت بر او سخت بود كه حتی نمی‌توانست به كربلا برود. سرانجام همراه یكی از علما به كربلا رفت و پنج سال در این شهر و نجف اقامت كرد و ضمن نوشتنِ خط، علوم دینی خواند و سرانجام از تنگدستی به ستوه آمد و به ایران باز گشت. دو سال در تهران ماند و ازدواج كرد. در سال ۱۲۷۱شمسی در خیابان ناصرخسرو آموزشگاه خوشنویسی دایر كرد و اسم آن را «دارالكتابه» گذاشت. شاهنامه‌ی فردوسی را برای مظفرالدین شاه خوشنویسی كرد و به این مناسبت لقب «عمادالكتاب» گرفت. در انقلاب مشروطه به جرگه‌ی آزادی‌خواهان پیوست و در كودتای محمدعلی‌شاهی آواره‌ی كوه و بیابان شد. پس از فرار شاه مستبد، هفت سال معلم مشق احمدشاه شد. در سال ۱۲۹۴ شمسی عضو انجمنی مخفی شد به نام «كمیته‌ی مجازات» كه هدف آن از بین بردن هواداران مؤثر انگلیس در ایران بود. در سریال «هزار دستان» علی حاتمی، شخصیت رضا تفنگچی كه بعدها به رضا خوشنویس تبدیل شد، شباهتی تام و تمام به عمادالكتاب دارد. مأموریت نوشتن شب‌نامه‌های این كمیته با عمادالكتاب بود و گزارشی از انجام ترور توسط او ثبت نشده است. با خیانت یكی از اعضا، كمیته از هم پاشید و سران آن دستگیر و اعدام شدند. عمادالكتاب هم به پنج سال حبس محكوم شد. در سال ۱۳۰۰، در ۶۰ سالگی از زندان آزاد شد و چهار سال بعد فرمان‌نگار مخصوص رضا پهلوی گردید و مدتی معلم خطّ پهلوی دوم بود. در سال ۱۳۱۲ انجمن آثار ملی او را مأمور نوشتن كتیبه‌های آرامگاه فردوسی در طوس و كتیبه‌های دارالفنون، دانشسرای عالی، دانشگاه تهران و چند جای دیگر كرد. در همین سال نشان درجه‌ی یك فرهنگِ وزارت معارف را دریافت كرد و سه سال بعد در ۲۶ تیر سال ۱۳۱۵ در سن ۷۵ سالگی از دنیا رفت و در امامزاده عبدالله شهر ری به خاك سپرده شد. او را پس از میرعماد و كلهر بزرگترین خوشنویس تاریخ ایران می‌دانند.
وی از مقلدان شیوه و سبك مرحوم میرزا محمدرضا كلهر بود كه پس از فوت او جز عمادسیفی كسی دیگر جای او را نگرفته است فقید سعید در چند نوع خط از نستعلیق و شكسته و نسخ و ثلث از خفی و جلی استاد مسلم بوده از نقاشی نیز سررشته داشته است به‌طوری كه خود به قلم آب‌رنگ تصویر خویش را رسم نموده است.
درباره شدت علاقه او به میرزا محمدرضا كلهر چیزها گفته‌اند و از جمله مشهور است كه وی در خواب نیز از استاد مسلم پیشین خط الهام و تعلیم می‌گرفته است. زندگانی عمادالكتاب به مناسبت عضویت او در كمیته مجازات خالی از گرفتاری‌ها نبوده و فقط به استثناء اواخر عمر كه شغل درباری داشته و چندگاهی به‌راحتی و آسایش زندگی می‌نموده مابقی پر از حوادث ایام بوده است.
عمادالكتاب آثاری از خود به یادگار گذاشته كه بعد از این هرچه از عمر تمدن و تاریخ خط این مملكت بگذرد و تا هنگامی كه از خط فارسی نشانی در عالم وجود داشته باشد هر قطعه از آنها نام شریف این استاد نابغه تاریخی خط را مخلد ساخته و در آینده بهتر از پیش عظمت وی را با لفظ تاریخ به آیندگان حكایت خواهد نمود. كتاب شاهنامه فردوسی و كتیبه‌های مقبره آن شاعر عالی‌قدر آیات باهره‌ای است كه هر بیننده اهل فنی را از قدرت قلم و اعجاز انگشتان پرهنر این خطاط اعجوبه چیره دست به حیرت آورده و مسحور می‌نماید. از دیگر آثار خطی او سیاحت‌نامه استانلی به آفریقا و ترجیع‌بند هاتف اصفهانی و كتاب اوصاف‌الاشراف و یك‌دوره رسم‌المشق ذی‌قیمت و بی‌مانند كه به چاپ رسیده و همچنین كتیبه سردر ورودی مسجد سپهسالار و كتیبه‌های اطراف صحن خانقاه و مقبره صفی علی‌شاه و حدیث (ولایة علی‌بن ابی‌طالب ... الخ) در حضرت عبدالعظیم مقابل صحن حمزه‌بن موسی‌بن جعفر و كتیبه سر درب ورودی بیمارستان فیروزآبادی در شهر ری و غیره از آثار شیوه‌ای اوست. عمادالكتاب همان كسی است كه عده‌ای از خطاطان و استادان مسلم معاصر از شاگردان و تربیت یافتگان مكتب این رب‌النوع هنر بوده و همگی غریق امتنان و سپاس آن مرحوم می‌باشند.
این مرد بزرگوار در طول زندگانی خود از لحاظ خدمت به جامعه و روح وطن‌پرستی محل تكریم طرفداران علم و ادب و مظهر خدمات مهم و جالب توجهی بوده و سمت فرمان‌نگاری داشته و در پاداش خدمت صادقانه خود از طرف وزارت معارف در سال ۱۳۱۳ شمسی به دریافت یك قطعه نشان درجه اول نائل آمده و قرین اعزاز و افتخار گردیده بود.
طومار عمر او در سن هفتاد و پنج‌سالگی طی شد و در تاریخ ۲۶ تیرماه سال یكهزار و سیصد و پانزده ۱۳۱۵ شمسی در تهران دیده از جهان فرو بست و به پرده غیب رفت و می‌توان ضایعه بزرگ فقدان اسف‌آور این مرد مرگ هنر خطاطی می‌باشد.
بر سنگ آرامگاه ابدی این استاد در امامزاده عبدالله اشعار ذیل نقل شده است:
دیدی آخر چسان رفت ز دار جهان
عماد سیفی كه بود مرد هنرمند و راد
داشت خطی خوبتر زخط و خال بتان
بخوش خطان جهان بود مهین استاد
عمرش هفتاد و پنج در این سرای سپنج
دید بسی درد و رنج ندید روی مراد
در استقصائی كه در شرح احوال این استاد گفته شد دریافته شد كه وی قریحه شاعری نیز داشته و گاهی تفنناً شعر می‌سروده است.
رباعی
ای صدر اجل ای به تو امید عباد در عهد توام به خط مسلم چو عماد
گر گفت كسی كم ز عمادم بعناد این صفحه و این بنان و این كلك و مداد
    
   
       
 

کليه حقوق اين سايت متعلق به مرکز پژوهش و سنجش افکار سازمان صداوسيما است.