صفحه اصلي پايگاه مراکز  
صفحه اصلي
درباره استان
اخبار پژوهشي
اخبار پژوهشی مراکز
طرحهاي پژوهشي
مناسبتهاي محلي
مقالات
فراخوان
شخصيتهاي علمي‌فرهنگي
جاذبه هاي استاني
آلبوم تصاوير استان
معرفي مديريت‌ پژوهشي
ارتباط با ما
 
جستجو :
 
تاريخ بروز رساني :   
 1398/03/02
 
   
نام و شهرت : حاج ملامحمدتقی بَرَغانی شهید ثالث
تحصيلات :  
کتب :
تحقيقات :
زمينه فعاليت : فقيه ومبارز ديني
سوابق کاري : فقیه و مبارزِ دینی (۱۲۶۳ ـ ۱۱۸۳ قمری)
جنسیت: مرد
نام پدر: ملامحمد فرشته/ ملائكه
تولد و وفات: (۱۱۸۴ -۱۲۶۴-۱۲۶۳) قمری
محل تولد: ایران - تهران - برغان
شهرت علمی و فرهنگی: فقیه و عالم امامی
مشهور به شهید ثالث. در آغاز در قزوین به‌ تحصیل مقدمات و ادبیات مشغول شد و پس از آن به قم رفت و در مجلس درس میرزای قمی ، صاحب "قوانین" ، حاضر شد. سپس به اصفهان رفت و در محضر علمائی آن شهر به ‌ادامه تحصیل پرداخت. او از آنجا به عتبات مشرف شد و در حوزۀ درس شیخ‌جعفر كاشف‌الغطاء و آقاسیدعلی طباطبایی ، صاحب "ریاض" و پسر او سیدمجاهد حاضر شد و علوم دینی را اخذ كرد. برغانی از شیخ‌جعفر نجفی ، صاحب "كشف‌الغطاء" ، و از سیدمحمد مجاهد ، فرزند صاحب "ریاض" ، و میرزای قمی ، صاحب "قوانین" ، به‌ دریافت اجازۀ اجتهاد نائل آمد. او در نتیجۀ مخالفت با پیروان شیخ‌احمد احسایی و به‌ تحریك فرقۀ بابیه در محراب مسجد جامع‌الصغیر در حال سجده مجروح و به ‌شهادت رسید و در جوار شاهزاده حیسین دفن شد. از آثار او: "عیون‌الاصول" ، در اصول فقه ، در دو مجلد؛ "منهج‌الاجتهاد فی شرح شرایع‌الاسلام" ، فقه استدلالی ، در بیست‌وچهار مجلد؛ شرح بر "لمعتین"؛ رساله‌ای در "نماز جمعه"؛ "رسالهٔ‌الدّیات" ، به فارسی؛ "ملحض‌العقائد" ، در علم كلام؛ "مجالس‌المتقین" ، به فارسی ، در مواعظ.
پس از آموختن مقدمات و سطوح فقه در قزوین، به قم رفت و شاگرد میرزای قمی شد. سپس به اصفهان و نجف رفت و به اجتهاد رسید. در بازگشت از عراق، مدتی را در تهران زیست. فتحعلی‌شاه بر او خشم گرفت و شیخ مجبور به ترك تهران و عزیمت به قزوین شد. در قزوین مرجعیت یافت و مورد احترام خاص و عام قرار گرفت. از آن طرف، شیخ احمد احسائی، مؤسس فرقیه‌ی شیخیه (بابیه)، گاهی به قزوین می‌آمد و مجلس درس تشكیل می‌داد و در مسجدالنبی نماز جماعت می‌گذاشت. آخرین بار در ۱۲۴۰ قمری كه به قزوین آمد با ملامحمدتقی بر سر معاد اختلاف یافت و ملا او را تكفیر كرد. شیخ كه به تكفیر دچار شده بود، توقف در قزوین را جایز ندانست و راهی عتبات و از آنجا مكه شد و بین راه جان سپرد. جانشینان او فرقیه‌ی بابیه و بعدتر بهائیه و ازلیه را تأسیس كردند. فتنه‌ای در میان مسلمین افتاد كه در بعضی موارد به غارت و خونریزی انجامید. عروس ملامحمدتقی، یعنی قرة‌العین، كه برادرزاده‌اش هم بود، از پیروان باب شد و از شوهرش طلاق گرفت. او طرفدارانی متعصب پیدا كرد و به تحریك همین زن بود كه تعدادی از طرفدارانش سحرگاه به مسجد ریختند و ملامحمدتقی را در محراب نماز با شمشیر زخم زدند. سه روز بعد ملا در ۸۰ سالگی درگذشت و در جوار امامزاده حسین دفن شد. پس از اجباری شدن شناسنامه در زمان رضاخان، نوادگان شهید ثالث شهرت «شهیدی» را برای خود برگزیدند و تا پیروزی انقلاب منصب امامت جمعه‌ی قزوین را حفظ كردند.
لقب شهید را تا كنون به سه نفر داده‌اند. هر سه‌ی این افراد از فقهای شیعه‌ی اثنی‌عشری بوده و به بهانه‌ی مذهب خود به قتل رسیده‌اند. شهید اول، محمد بن مكی صاحب كتاب لمعه‌ی دمشقیه، از معتبرترین متون فقهی شیعه، است كه در سال ۷۸۶ قمری به فتوای دو تن از قاضیان حكومتی به قتل رسید. شهید ثانی، زین‌الدین بن علی، صاحب كتاب شرح لمعه است كه در سال ۹۶۵ قمری به قتل رسید. اما شهید ثالث لقب دو نفر بوده است. یكی همین ملامحمد برغانی و دیگری قاضی نورالله شوشتری كه به بهانه‌ی تألیف كتاب «احقاق‌الحق» علمای اهل سنت حكم به قتل وی در سال ۱۰۱۹ قمری دادند.
    
   
       
 

کليه حقوق اين سايت متعلق به مرکز پژوهش و سنجش افکار سازمان صداوسيما است.