صفحه اصلی> اخبار و اطلاعيه ها

مرکز تحقیقات و مرجعیت افکارسنجی‌های انتخاباتی کشور

مرکز تحقیقات و مرجعیت افکارسنجی‌های انتخاباتی کشور



نگاهی به عملکرد درخشان مرکز تحقیقات در انتخابات 1400

دکتر علی طلوعی رئیس مرکز تحقیقات

بیست و هشتم خرداد انتخابات ریاست جمهوری و شوراهای اسلامی شهر و روستا برگزار شد و مردم ایران بار دیگر با حضور پرشور خود حماسه آفریدند. رسانه ملی با عملکرد جهادی خود نقش موثر و غیر قابل انکاری در پیروزی مردم در میدان انتخابات ایفا کرد و قدردانی مقام معظم رهبری از «رسانه ملی پرتلاش» مدال افتخاری بود که حلاوت این پیروزی را صد چندان کرد. مرکز تحقیقات صدا و سیما نیز همگام با سایر همکاران پرتلاش، عملیات ویژه و گسترده‌ای را برای تدوین راهبردها و سیاست‌های برنامه‌های انتخاباتی سازمان، اجرای نظرسنجی‌های انتخاباتی و تامین نیازهای پژوهشی سایر حوزه‌ها طراحی و اجرا کرد و توانست جایگاه ممتاز خود را در بین مراکز پژوهشی و موسسات افکار عمومی کشور ارتقا بخشد.

 مرکز تحقیقات را می‌توان پایه‌گذار نظرسنجی‌های انتخاباتی در کشور دانست اولین دوره نظرسنجی‌های انتخاباتی گسترده و روشمند و مبتنی بر ویژگی‌های فرهنگی اجتماعی و سیاسی ایران در سال ۱۳۷۵ در مرکز تحقیقات ساماندهی و اجرایی شد و از آن زمان تاکنون این مرکز در این زمینه همواره پیشگام و پیشرو بوده است و دانش نظرسنجی‌های انتخاباتی در ایران را به لحاظ نظری و روش‌شناختی توسعه داده است؛ ابداع شیوه‌های بومی گردآوری داده‌ها، توسعه گستره جغرافیایی نظرسنجی‌ها به اقصی نقاط کشور، بهره‌گیری از آخرین فناوری‌ها در آمایش و پردازش اطلاعات و تربیت نسلی از پرسشگران حرفه‌ای به همراه حضور پژوهشگران و کارشناسان متخصص و خبره از جمله دستاوردهای این مرکز در این دوره‌ ۲۵ ساله بوده است. داشتن رویکرد بین رشته‌ای و بهره‌مندی از تخصص کارشناسان حوزه آمار، علوم اجتماعی، علوم شناختی، روانشناسی و ارتباطات موجب شده تا فعالیت‌های مرکز در حوزه انتخابات صرفاً به نظرسنجی‌های متعارف و اعلام ارقام مربوط به برآورد میزان مشارکت و رأی نامزدها محدود نباشد و تحلیل و ترکیب یافته‌ها و نتایج زمینه را برای تدوین راهبردها و سیاست های انتخاباتی هم در سطح کلان کشور و هم در سطح رسانه ملی فراهم آورد چرا که آگاهی دقیق، معتبر و مستمر از دیدگاه‌ها، نیازها و انتظارات و اولویت های مردام به مسئولان قدرت پیش‌بینی می‌دهد و به بازنگری و اصلاح جهت‌گیری‌های حاکمیتی و رسانه‌ای کمک می‌کند.

انتخابات ۱۴۰۰ در شرایطی برگزار شد که در دو سال اخیر جامعه ایران با وضعیت ویژه مواجه بود و چالشهای بسیار مهمی را تجربه می‌کرد. این چالش‌ها وضعیت پیچیده و مبهمی را فراروی نظرسنجی‌های انتخاباتی قرار می‌داد و وجود چند متغیر مهم برآوردهای آماری را با دشواری های ویژه مواجه می کرد از جمله:

 الف): شروع موج چهارم کرونا و نگرانی گسترده مردم از ابتلای خود و اعضای خانواده بر برآورد میزان مشارکت مردم در انتخابات سایه افکنده بود و تجربه انتخابات مجلس شورای اسلامی در اسفند 1398 نیز، فضای مبهمی را فراروی مسئولان و کارشناسان قرار می‌داد.

 ب) تحمیل تحریم‌های ظالمانه بر مردم ایران همراه با بی تدبیری و سوء مدیریت دولت باعث افزایش قیمت کالاهای اساسی و ایجاد مشکلات جدی در معیشت شده و تعطیلی کسب و کارها به دلیل شیوع کرونا، نابسامانی در بازار بورس و کمبود ادواری برخی اقلام مایحتاج عمومی، به نارضایتی مردم دامن زده بود.

 ج) دشمنان انقلاب با هدف القای یاس و ناامیدی و رویگردان کردن مردم از الگوی حکمرانی مبتنی بر مردم سالاری دینی عملیات روانی گسترده و وسیعی را از طریق شبکه های ماهواره‌ای شبکه‌های اجتماعی و دیگر رسانه‌های وابسته طراحی و اجرا کردند که محور اصلی تبلیغات آنان عدم مشارکت بود.

در چنین شرایط پیچیده‌ای مرکز تحقیقات با عزم جهادی و روحیه انقلابی طی دوره ۶ ماهه حجم عظیمی از افکارسنجی‌ها، پژوهش‌ها و پیمایش‌های ملی را طراحی و اجرا کرد. حضور حدود هزار پرسشگر و پژوهشگر برای اجرای نظرسنجی در روستاهای دورافتاده و شهرهای کوچک و بزرگ، نظارت فراگیر بر فرایند گردآوری اطلاعات، پردازش سریع و دقیق داده‌ها، نگارش گزارش‌های پژوهشی به همراه تجزیه و تحلیل یافته‌ها و نتایج و تدوین گزارش های تحلیلی- سیاستی، کارنامه مرکز تحقیقات را در مقایسه با سایر مراکز متمایز و ممتاز جلوه داد و تحسین همگان را برانگیخت. در دوره‌ای که برآوردهای مراکز افکارسنجی کشور از میزان مشارکت ابهام و حیرت کارشناسان را برمی انگیخت مرکز تحقیقات دقیقترین برآورد‌ها را به دست آورد و بار دیگر اعتبار نظرسنجی‌های رسانه ملی را به رخ کشید و به آن مرجعیت بخشید.

به دست آوردن دقیق‌ترین برآورد از مشارکت و رای مردم تنها یکی از دستاوردهای مهم مرکز تحقیقات در این دوره بود؛ حضور فعال و اثربخش در تدوین راهبردها و سیاست‌های برنامه‌های انتخاباتی رسانه ملی، بررسی اولویت‌های مردم در حوزه‌های مختلف، تدوین الگوی مناظره‌ها سوالات مطرح شده در آنها، ارائه مشاوره‌های علمی به نهادهای حاکمیتی، تقنینی و اجرایی کشور موجب شد تا این مرکز در عالی‌ترین سطوح تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری نقش آفرینی نماید و جایگاه خود را اعتلا بخشد.

  1400/04/05
آرشیو اخبار پژوهشی

کلیه حقوق این سایت متعلق به مرکز تحقیقات سازمان صدا و سیما است.